امروز :سه شنبه ۱۶ آذر ۱۴۰۰
دانلود پایان نامه، پروژه، مقاله، تحقیق
دانلود پایان نامه، پروژه، مقاله، تحقیق
۶ام مرداد ۱۴۰۰
0
0
نام محصول:   پایان نامه بررسی طرح گاوداری شیری
کد محصول:   2277
قیمت محصول:   18950 تومان
تعداد صفحه:   208 صفحه - ورد: قابل ویرایش
حجم فایل:   25 کیلوبایت
پسورد:   ندارد
پایان نامه بررسی طرح گاوداری شیری
در صورت نیاز به راهنمایی با پشتیبانی سایت آقای شیرزاد 09198008060 تماس برقرار نمائید پشتیبانی 24 ساعته حتی در ایام تعطیلات اگر به هر دلیلی امکان خرید آنلاین را ندارید می توانید از طریق کارت به کارت و فایل مورد نظرتان را به ایمیلتان ارسال میکنیم..
دانلود:  
قیمت محصول:   18950 تومان
تعداد صفحه:   208 صفحه - ورد: قابل ویرایش
دانلود فایل بلافاصله پس از پرداخت آنلاین
امکان خرید با کلیه کارت های عضو شتاب
و همچنین فایل بصورت ورد قابل ویرایش می باشد

دانلود پایان نامه طرح گاوداری شیری

در این تحقیق به بررسی طرح گاوداری شیری پرداخته شده، از آنجا كه پيشرفت و توسعه كشاورزي و دامداري مستلزم شناخت علمي اثر عوامل محيطي در رشد بهينه گياه و دام و به كارگيري صحيح نهاده هاي كشاورزي همچون ماشين آلات ، آب ، كود و بذور اصلاح شده و… است ، ضرورت گسستن از بندهاي بهره برداري سنتي از نهاده هاي كشاورزي و دامي و به كارگيري جديدترين يافته هاي علمي در اين زمينه به روشني خود را نشان مي داد. ديگر با عملكرد يك تن در هكتار گندم آبي ، تغذيه جمعيت انبوه و روزافزون امكان پذير نبود. بنابراين راهنمايي روستائيان گرفتار روش هاي سنتي و ارائه مشورت هاي علمي به متقاضيان ايجاد تأسيسات كشاورزي و دامي ، آموزش هرچه بيشتر دانش آموختگان كشاورزي را در بانك كشاورزي ضروري ساخت . براين اساس و به كمك كارشناسان سازمان خواروبار جهاني ، دوره آموزشي « روش تهيه و برسي طرحهاي كشاورزي » پا گرفت و در اين زمينه كارشناسان ورزيده اي تربيت شدند كه سال ها آموزش اين دوره را به عهده داشتند.

اكنون ، سال ها از آخرين چاپ منابع آموزشي اين دوره مي گذرد . در اين مدت پيشرفت هاي چشمگيري در علوم كشاورزي و دامي و صنايع وابسته به آنها ، همچون ساير علوم صورت گرفته  است . اداره كل آموزش و بهبود مديريت برآن است تا با بازنگري منابع اين دوره ، ضمن به روز كردن محتواي منابع آموزشي ، حذف موضوعات كهنه ، جايگزيني مقولات جديد و به كارگيري روش هاي نوين آموزشي ، به بازسازي اين دوره آموزشي بپردازد و ترديد ندارد كه در اين راه به ياري تمامي همكاران كارشناس نيازمند است و دست ياري آنان را به گرمي مي فشارد.

فصل اول: كليات

مقدمه

انسان اوليه پس از اين كه ساليان بسيار زيادي در جنگل ها ، دشت ها و غارها روزگار را با خوردن برگ ، دانه و ميوه درختان و شكار حيوانات گذرانيد به ساختن پناگاه پرداخت و توانست بعضي از حيواناتي را كه تا ديروز شكار مي كرد ، رام و اهلي نمايد. او توانست همراه با پيشرفت ابزار كارش جايگاهي مخصوص براي دامهايش در گوشه اي از مأوي و مسكن خويش بنا كند . پس از اهلي كردن دام و بهره برداري از محصولات آن ، دامداري هاي اوليه را شكل داد و بهره برداري اقتصادي و رفع نياز جامعه بشري را سامان بخشيد . در اين دوران گاو  در كشورهاي باستاني مصر ، يونان ، چين ، هندوستان و ايران اهميت بسياري داشته و پرورش داده مي شده است و آثاري مادي ، كتابها و كتيبه هاي نوشته شده و نقوش به جاي مانده در غارها از دلايل آن است . در آثار تخت جمشيد و كاخهاي مصر ، يونان و هندوستان كمتر كتيبه و سنگ نوشته اي    مي توان يافت كه بدون نام يا تصوير گاو باشد . اين دام بزرگ تأمين قسمت عمده اي از نيازهاي اوليه همچون گوشت ، فراورده هاي لبني و حتي انجام دادن كارهاي سخت بشر را به عهده گرفت و شايد به همين خاطر تصوير آن در بين بعضي از اقوام ، مظهر قدرت و پرچم آنها شد و در ميان بعضي از اقوام ديگر جايگاهي مقدس پيدا كرد .

به عقيده بعضي از باستان شناسان ، هشت هزار سال قبل از ميلاد مسيح در خاورميانه و در كنار رودخانه هاي دجله و فرات و كنار درياي مديترانه اهلي كردن گاو مرسوم بوده است . اگر چه دامداري مبتني بر كوچ نشيني به علت طي طريقهاي طولاني و از دست دادن زمان پيشرفت زيادي نكرد ، اما پرورش گاو در اقصا نقاط دنيا ، به علت داشتن فرصت كافي ، به خدمت گرفتن تجربه و تكنولوژي ، رعايت اصول بهداشت ، مديريت دامپروري و احداث جايگاه هاي مختلف ، به عنوان يك حرفه سود آورد توسعه يافت .

كمبود پروتئين در جهان

با توجه به گزارش كارشناسان سازمان خواربار جهاني در بيشتر كشورهاي آسيائي و آفريقايي مقدار توليد شير و ركورد گاوهاي شيري به علت كمبود علوفه و مواد غذايي بسيار پائين است . در حالي كه حدود ۷۸ درصد گاوهاي جهان در كشورهاي در حال توسعه اند ، اين كشورها حدود ۱۰ درصد شير و ۳۰ درصد گوشت توليدي جهان را عرضه مي كنند و مصرف سرانه پروتئين در آنها از ۳ تا ۱۰ گرم در روز تجاوز نمي كند. يكي از علل اصلي وجود چنين اختلافي ، استفاده از امكانات و تكنولوژي جديد در كشورهاي پيشرفته است . به عنوان مثال در اين  كشورها ، در يك گاوداري ۸۰ رأسي كه ۵۰ هكتار زمين زراعتي داشته و توليداتش سيلو مي شود ، جمع ساعات كار سالانه شش هزار ساعت تخمين زده مي شود ، كه معادل با كار دو نفر كارگر تمام وقت است.

طبق آمار منتشره در كتاب ديري كاتل در سال ۱۹۷۱ از تعداد ۷/۱۲ ميليون رأس گاو شيري در آمريكا متجاوز از ۱۱۷ بيليون پوند، شير توليد شده است . ولي در بسياري از كشورهاي عقب مانده ، خانواده هاي كثيري ديده مي شوند  كه كار اصلي آنها نگهداري يك رأس گاو است و براي امرار معاش ناچاراً شير توليدي را به بازار عرضه نموده و خود در فقر كامل مواد پروتئيني به سر مي برند .

پروتئين حيواني مصرفي در بعضي از كشورها

نام  كشور امريكا شمالي فرانسه انگلستان آلمان غربي سويس بلژيك ايران
پروتئين حيواني مصرفي

گرم در روز

۴/۶۶ ۷/۵۸ ۳/۵۶ ۶/۵۱ ۴/۵۱ ۵۰ ۷/۱۱

 

در ايران با توجه به نظام سنتي متكي به تاراج و تخريب مراتع به شيوه كوچ نشيني و عشايري و داشتن دامهاي بزرگ با مقدار كم توليد و عدم جوابگويي به نياز جمعيت با نرخ رشد بالاي مواليد ، ضرورت ايجاد شرايط لازم ، براي استقرار نظام مدرن متكي به علوفه دست كاشت ، استفاده از ضايعات كارخانه هاي صنعتي ، اصلاح مديريت و استفاده از تكنولوژي كه بتواند ، نظام بازار و معادلات بين منطقه اي در سازمان توليد را سامان بخشد به شدت احساس مي شود . به همين دليل در برنامه توسعه ، جايگزيني نظام مديريتي نوين به جاي نظام دامداري سنتي مدنظر بوده و نگاه معطوف به  استفاده بهينه از امكانات و به خدمت گرفتن آخرين دستاوردهاي بشري در سايه تكنولوژي كه بتواند  منجر به رفع بيكاري بشود ، از اهداف برنامه است .

براساس آمارهاي موجود از منابع معتبر ، تعداد گاوها و گوساله هاي كل كشور ۵٫۱۲۸٫۰۰۰ رأس است . از اين تعداد ، ۸۳۱٫۷۰۰ رأس گاو اصيل ۲٫۴۰۶٫۰۰۰ رأس دورگ و بقيه گاو و گوساله بومي است . همچنين در ۱٫۳۷۶٫۴۰۰ واحد بهره برداري ۵٫۸۷۷٫۰۰۰ كيلوگرم شير و ۷۲۹٫۰۰۰٫۰۰۰ كيلوگرم گوشت قرمز توليد شده و ۳۲۹۱۷ نفر در واحدهاي دامداري صنعتي به كار مشغولند . مقدار شير توليدي در استان تهران ۵۷۵٫۰۰۰ كيلوگرم و تعداد دامها ۱۶۷٫۰۰۰ رأس گوساله و گاو است . (بدون توجه به واردات شير و گوساله هاي نرپرواري از استان هاي همجوار) با توجه به اين اطلاعات ، ميانگين دامهاي هر واحد بهره برداري در كشور ۷/۳ رأس گاو و گوساله است . در تفكيك استاني بيشترين ميانگين مربوط به تهران با ۸/۷ و كمترين ميانگين مربوط به هرمزگان با ۹۸/۱ رأس گاو و گوساله است . اين امر پراكنش دامداري ها را در سطح بسيار وسيعي از كشور و مشكل ارائه خدمات به آن ها و هزينه بر بودن آن را نشان مي دهد . از طرفي معدل شير روزانه هر رأس ۲۸/۶ كيلوگرم و در يك دوره شيرواري ۸۸۳/۱ كيلوگرم است كه حدود يك سوم استانداردهاي جهاني است . اين  آمار براي واحدهاي سرشماري شده تهران و براي هر رأس ۶۸/۱۸ كيلوگرم در روز يا ۵۶۵۸ كيلوگرم در يك دوره شيردهي گزارش شده است.

نژاد

گاوها از نظر شكل ظاهري ، خصوصيات ژنتيكي ، وزن و اندام ، اهميت توليد شير يا گوشت و اقليم زندگي با هم متفاوت بوده و بر اين اساس طبقه بندي و نامگذاري مي شوند . نژادهاي معروف آنها عبارتند از :

الف) نژادهاي اروپايي

  1. هلشتاين

نام اصلي اين نژاد كه از ناحيه اي به نام فريزلند در كشور هلند ، به سراسر دنيا صادر شده ، هلشتاين فرژين است . اين نژاد از سنگين وزن ترين گاوهاي شيري دنياست . وزن ماده گاو بالغ آن ۷۵۰-۶۰۰ كيلوگرم و نر بالغ آن ۹۰۰-۷۵۰ كيلوگرم است . ضريب تبديل غذا به گوشت در اين نژاد مناسب است . انطباق با شرايط آب و هوايي بسيار متفاوت ، از مناطق سر سير گرفته تا معتدل و نيمه گرمسيري از ويژگيهاي اين نژاد است . مهمترين ويژگي اين نژاد شيردهي فوق العاده آن است كه در مناطق خوش آب و هواي امريكا حتي به پانزده تن در سال و در اروپا ، سيزده تا چهارده تن در سال با ۴-۲/۳ درصد چربي مي رسد . قد گاوهاي اين نژاد ۳۵/۱ تا ۵۰/۱ متر است . سري ظريف و اغلب سياه و سفيد با شاخ هاي كوچك و بسيار شكيل دارند. گردن متوازن با   سينه اي فراخ و سياه ، سفيد ويژگي گاوهاي اين نژاد است .

  1. جرسي (Jersey)

اين نژاد كه از كشور بريتانيا به ديگر نقاط دنيا صادر شده است ، جثه اي كوچكتر از هلشتاين دارد . وزن ماده بالغ ۵۰۰-۴۵۰ و نر بالغ ۶۵۰-۵۵۰ كيلوگرم است . رنگ پوست بدن از قهوه اي تا  قهوه اي روشن مايل به زرد تيره متغير است . مقدار توليد شير آن كمتر از نژاد هلشتاين اما درصد چربي آن بيشتر است . در مقايسه با نژاد هلشتاين مقاومت اين نژاد نسبت به آب و هواي نيمه گرم و خشك بيشتر است .

  1. براون سويس (Brown Swiss)

زادگاه و مركز اصلي پرورش اين نژاد مناطق كوهستاني سويس است . اين نژاد جثه اي بزرگ و اسكلتي خوش قواره براي اصلاح نژاد دارد و از نظر توليد گوشت و شير قابل توجه است. مقدار شير ماده گاو براون سويس از هلشتاين كمتر ولي درصد چربي شيرش بيشتر است . رنگ پوست بدن آن ها از قهوه اي تا خاكستري متغير است . وزن گاو بالغ ماده به ۶۵۰ كيلوگرم مي رسد . ضريب تبديل غذا به گوشت در اين نژاد مناسب است و از نظر مقدار شيردهي بعد از هلشتاين قرار دارد .

  1. ساير نژادهاي اروپائي

علاوه بر نژادهاي مذكور نژادهاي مختلفي چون نژاد قرمز دانماركي ، گزنزي ، سمينتال ، فنلاندي ، نرماندي ، ليموزين و نژاد معروف گوشتي شورت هورن (Short Horn) بريتانيائي وجود دارند . نژاد هردفورد كه بسيار وزين است و وزن آن به ۱۵۰۰-۱۳۵۰ كيلوگرم مي رسد ، از نژادهاي ممتاز گوشتي دنيا است .

ب) نژاد هندي

نژاد گاوهاي گوشتي زبو (ZEBO) و گاو شيري سيوال از نژادهاي مهم شبه قاره هند هستند و به ساير كشورهاي دنيا صادر شده اند .

ج) نژاد گاوهاي ايراني

شايد به توان گفت در ايران تا زماني كه شبكه هاي ارتباطي توسعه نيافته بود ، گله هايي با خصوصيات نژادي در مناطقي كه كوچ در آن صورت نمي گرفت وجود داشته است . اما به علت كوچهاي مكرر و خشكسالي هاي متوالي و كمي مراتع و تاخت و تازهاي مكرر همسايگان نمي توان نژاد خالص يا گريد خاصي را معرفي كرد . با اين حال ، گاو سرابي به علت شيرواري شهرت فراوان داشته و مشتقات لبني آن معروف بوده است . از طرفي نمي توان از ذكر گاو گلپايگاني كه شيري پرچرب داشته و مشتقات شير آن بسيار مردم پسند بوده غافل ماند . گاو سيستاني كه جزئي از اكوسيستم هامون است ، با جثه اي مطلوب در همان حوالي محدود و محصور شده است . اگر چه ذكر نژاد گاوهاي ايراني در نشريات مختلف جاي بحث دارد ، اما مطالعات عميق و اصلاحات ژنتيكي مستمري بر روي آنها تحت عنوان نژاد ايراني به مانند نژادهاي خارجي انجام نگرفته است .

دستگاه گوارش نشخواركنندگان

دستگاه گوارش نشخواركنندگان ، از لب و دهان ، دندان ، زبان ، حلق ، مري ، معده چهارقسمتي و روده تشكيل شده است . معده نشخواركنندگان نقش بسيار مهمي در گوارش و سيستم هاضمه دارد . چهارقسمت معده نشخواركننده عبارتند از شكمبه ، نگاري ، هزارلا ، شيردان .

شكمبه

اگرچه چهارقسمت معده نشخواركنندگان از هم جدا نيستند و به آساني محتويات آنها از قسمتي به قسمت ديگر عبور مي كند ، اما هر كدام اهميت ويژه اي دارند . براي مثال ، شكمبه به عنوان محفظه اي براي تخمير بي هوازي كربوهيدراتها، بيش از نهصد تيپ باكتري يا ميكرو اركانيسم و پروتزا را در هر گرم از محتويات خود  جاي داده است . ميكرواركانيسمها ، آنزيم هايي را توليد مي كنند كه سبب شكسته شدن و هضم فيبرها و كربوئيدراتهاي موجود در خوراك مي شوند . حاصل اين اعمال اسيدهاي چرب با طول زنجير كوتاه است كه براي ساخت چربي شير در شكمبه جذب مي شوند . البته بين نشخواركننده و ميكرواركانيسمها ، همزيستي مسالمت آميزي وجود دارد و آنها لازم و ملزوم يكديگرند . پروتئين ها نيز به وسيله اين موجودات ، در معده به اسيدهاي آمينه ، آمين و آمونياك تبديل مي شوند كه مورد استفاده خود ميكرواركانيسمها قرار گرفته و پس از مرگ اين باكتريها ، لاشه آنها و قسمتهايي از اسيدهاي آمينه مورد استفاده دام قرار مي گيرند.

چربيها نيز توسط همين جانداران ذره بيني هيدروليز و به اسيدهاي چرب و كلسترول تبديل مي شوند . تجزيه اين مواد تحت تاثير آنزيمهاي توليد شده توسط باكتري ها ، صورت مي پذيرد . علت همزيستي نشخواركننده ، با اين ميكروارگانيستها ، اين است كه دام با ايجاد محيطي تاريك ، مرطوب و بدون اكسيژن ، شرايط لازم را براي بقا و فعاليت اين موجودات فراهم مي كند . سپس با حركات شكمبه و مخلوط كردن محتواي آن و نيز برگشت دوباره قطعات بزرگ و نشخوار مجدد و خردكردن قطعات خوراك سبب مي شود تا سطح تماس ميكروب ها با مواد خشبي بيشتر و عمليات هضم ، آسان تر شود . در اثر اين اعمال ، باكتريها رشد و تكثير يافته ، فعال تر شده و ضمن تجزيه تركيبات غذايي ، براي كلني باكتريها و دام غذا تهيه مي كنند . پس از عبور اين محتويات از معده به روده غذاي سرشاري براي دام آماده مي شود.

نگاري

نگاري جايگاه سقوط اجسام سنگين ، همچون ميخ ، شن و ساير اجسام خارجي وزين است .

هزارلا

محتويات شكمبه و نگاري قبل از ورود به شيردان و روده كوچك بايد از هزارلا بگذرد . اين محفظه كتابچه اي مانند كه هنوز نقش آن به خوبي شناخته نشده است با محتويات معده ، سطح تماس زيادتري برقرار كرده و با فشردن مواد غذايي و كمك به هضم و جذب آن ، محتويات معده را به شيردان هدايت مي كند .

شيردان

شيردان نوزاد نشخواركنندگان كه حدود هشتاد درصد معده چهارقسمتي آنان را تشكيل مي‌دهد در زمان شيرخواري مانند معده جانوران تك معده اي عمل مي كند . پس از ورود غذا به شيردان ، شيره معده ، اسيد هيدروكلريك و آنزيمهايي مانند رنين (Rennin) و پپسين (Pepsin) كه از ديواره شيردان ترشح مي شود بر روي مواد غذايي اثر كرده و باعث شكسته شدن پروتئين ها و تبديل آنها به پپتيدها مي شوند . رنين با لخته و دلمه كردن شير ، هضم و جذب شير را براي نوزاد شيرخوار آسان مي كند .

جذب پروتئين

پروتئين ها به دو بخش قابل تجزيه Ruman Degradable Protein   (RDP)و غيرقابل تجزيه در شكمبه Ruman Undegradable Protein   (RUP) تقسيم مي شوند . پروتئين قابل تجزيه در شكمبه به آمونياك (NH3) و اجزاء تشكيل دهنده پروتئين ها مثل پپتيدها و اسيدهاي آمينه تفكيك مي شود . ميكروكانيستها از اين اجزاء براي رشد و تكثير خود استفاده كرده و انرژي لازم براي خود را از طريق تجزيه كربوتيدراتها تأمين مي كنند . پروتئين هاي زنجيربلند و لاشه اين ميكرواركانيسمها پس از عبور از شيردان و روده ها تحت عنوان By Pass Protein و تحت تاثير آنزيمهاي روده ، جذب و وارد جريان خون مي شوند و اين نوع پروتئين كه حدود ۶۰ درصد كل احتياجات يك گاو را در اواسط شيرواري تشكيل مي دهد ، از طريق روده جذب مي شود . پروتئين هايي كه در شكمبه تجزيه نمي شوند پس از ورود به شيردان و روده تحت تاثير آنزيمها به اسيدآمينه تبديل شده و جذب مي شوند . بررسي ها نشان مي دهند ، وجود مقادير كمي از غذاهاي پروتئيني با منشاء حيواني در جيرة غذايي در توليد شير موثر است . با ترشح شيره روده ، اسيدهاي آمنيه و پپتيدها كه از تجزيه پروتئين ها به وجود آمده اند و همچنين قندهاي ساده مثل گلوكز كه از تجزيه هيدروكربن ها حاصل شده اند ، جذب جريان خون مي شوند . اسيدهاي چرب و ليپيدها در ابتداي روده تحت تاثير صفرا كه از كبد ترشح مي شود قرار گرفته و حل شده و در نهايت پس از ورود به سيستم لنفاوي جذب بدن مي شوند . عمليات هضم به وسيله آنزيمهاي مترشحه از روده كوچك ، در روده بزرگ نيز ادامه مي يابد . در روده بزرگ آب محتويات غذايي گرفته شده و مواد غذايي تحت هجوم باكتريهاي موجود در روده بزرگ فاسد شده و به همراه باقيمانده مواد غذايي هضم نشده و سلولهاي جدا شده از سيستم گوارش دفع مي شوند .

سرعت عبور غذا از دستگاه گوارش

علوفه تازه و نارس فيبر كمتر و پروتئين و مواد ويتامينه بيشتري دارد . چنانچه گاو در چراگاهها و مراتع از اين علوفه ها استفاده كند ، به علت داشتن فيبركم و آب زياد ، توقف اين غذا  در دستگاه گوارش كم بوده و با سرعت بيشتري از آن عبور مي كند . به همين دليل در فصل بهار اكثر گاوها داراي مدفوعي سبزرنگ بوده و گاهي دچار اسهال هاي شديد مي شوند . براي جلوگيري از اين امر بايد با افزودن مواد غذايي فيبردار توقف مواد غذايي را در دستگاه گوارش بيشتر كرد تا فرصت تجزيه و هضم مواد غذايي فراهم شود . يكي از دلايل كاهش چربي شير در بهار همين سرعت عبور مواد غذايي از دستگاه گوارش است.

علاوه بر علوفه هاي نارس ، دانه هاي غلات و حبوبات نيز فيبر بسيار كمي دارند و سرعت عبور آنها نيز نسبت به مواد خشبي و يا فيبردار كمتر است . درصد پايين كربوهيدراتهاي قابل تجزيه ، سنتز پروتئين ميكروبي را هم كاهش مي دهد . زياد دادن كنسانتره ، تغذيه با علوفه هاي تازه و با فيبر كم و عدم توجه به توازن تغذيه كاهش توليد ، عدم سلامت دام و بروز بيماريهاي متابوليك همچون اسيدوز ، سم درد ، جابه جايي شيردان ، بيماري گاو چاق خوابيده ، تخته بند و كتوز را به همراه دارد .

احتياجات غذايي گاو شيري

نياز غذايي گاو شيري شامل آب ، انرژي ، پروتئين ، مواد معدني و ويتامين هاست .

آب

در ميان مواد غذايي ، آب از اهميت فوق العاده اي برخوردار است . مواد غذايي در صورت حل شدن در آب ، قابل جذب ، هضم و دفع مي باشند . از طرف ديگر ۸۷ درصد تركيبات شير ، ۹۰ درصد تركيبات خون و بيش از هشتاد درصد بافت چشم از آب تشكيل شده است . بقيه اعضاي بدن دام نيز با درصدهاي مختلفي داراي آب هستند . بنابراين در صورت محدود كردن ميزان آب در اختيار دام، درآمد گاوداري به شدت كاهش مي يابد .

انرژي

انرژي كه صورتي از ماده است را مي توان به زبان ساده ” توانايي انجام كار ” تعريف كرد . هر تغييري در جهان هستي با تغيير صورتهاي انرژي به يكديگر همراه است . واحد انرژي كالري نام دارد . يك كالري مقدار حرارتي است كه دماي يك گرم آب را يك درجه سانتيگراد افزايش مي دهد . هر هزار كالري را يك كيلوكالري و هر هزار كيلوكالري را يك مگاكالري يا ترم (Therm) مي نامند .

انرژي مواد غذايي از سوختن و تجزيه كربوهيدارتها يا قندها در دستگاه گوارش حاصل  مي شود . كربوهيدراتها از كربن ، هيدروژن و اكسيژن تشكيل شده اند . اين مواد را مي توان به سه گروه تقسيم كرد .

نور

منوساكاريدها با فرمول شيميايي (۶O12H6C ) كه در گياهان ، تحت تاثير انرژي آفتاب ، از تركيب ۲CO و آب ساخته مي شود .

(فتوسنتز)   ۲O6 + 6O12H6C O                      ۲H6 + 2CO6

در شكمبه گاو ، منوساكاريد تجزيه شده و عكس واكنش فوق انجام مي شود . از يك    قندي ها مي توان گلوكز ، گالاكتوز و فروكتوز را نام برد.

دي ساكاريدها با فرمول شيميايي ۱۱O22H12C ، از تركيب دو ملكول قند منوساكاريد با از دست دادن يك ملكول آب به وجود آمده اند . از دي ساكاريدها مي توان ساكاروز ، مالتوز و لاكتوز را نام برد .

پلي ساكاريدها با فرمول كلي n (5O10H6C ) ازتعداد زيادي قندهاي ساده تشكيل شده اند.  نشاسته يكي از فراوان ترين پلي ساكاريدهاي موجود در دانه غلات است كه گاهي مقدار آن در دانه ها به ۶۰% وزن دانه مي رسد . نشاسته منبع بسيار خوبي براي تغذيه گاو شيري و حتي پرواري (براي توليد شير و گوشت) است ، زيرا قابليت هضم بسيار بالايي داشته و به راحتي توسط ميكرواركانيسمها تجزيه شده و انرژي آزاد مي كند . از ديگر پلي ساكاريدها مي توان سلولز ، همي سلولز و ليگنين را نام برد.

گليكوژن يا نشاسته  حيواني در كبد حيوانات و از تركيب قندهاي ساده ساخته و ذخيره مي شود . هنگامي كه دام گرسنه باشد و يا ميزان قند خونش از مقدار معيني كمتر شود ، گليكوژن به گلوكز تبديل و وارد خون مي شود . سلولز و همي سلولز و ليگنين از پلي ساكاريدهاي گياهي هستند . نقش آنها توليد انرژي لازم براي فعاليت هاي حياتي مختلف مثل تپش قلب و خون رساني ، تنفس و همچنين گرم نگهداشتن بدن است . آزاد شدن انرژي ، توسط باكتريهاي دستگاه گوارش و از تجزيه كربوهيدراتها صورت مي گيرد . ارزش غذايي كربوهيدراتهاي موجود در غذاي دام براساس قابليت هضم آنها در دستگاه گوارش متفاوت است . ارزش غذايي نشاسته و منوساكاريدها كه سهل الهضم هستند ، زياد است . چون شيره گوارشي روده بر كربوهيدراتهاي داراي ملكول بزرگ مثل كاه موثر نيست و اين كربوهيدراتها فقط تحت تاثير باكتريها در سيرابي و روده ها هضم مي شوند ، ارزش غذايي كمتري دارند .

پروتئين

پروتئين ها تركيبات عالي هستند كه از كربن ، هيدروژن ، اكسيژن و ازت تشكيل شده و ممكن است در ساختمان آنها گوگرد و فسفر نيز باشد . هر ملكول پروتئين از اتصال تعدادي اسيدآمينه درست شده است . اسيدهاي آمينه را بر همين اساس سنگ بناي حيات مي نامند . به طور كلي بيش از بيست نوع اسيدآمينه در ساختمان پروتئين ها شركت دارند . تركيب هاي مختلف اين اسيدهاي آمينه با يكديگر مي تواند انواع زيادي پروتئين را به وجود آورد . اسيدهاي آمينه به دو دسته ضروري و غيرضروري طبقه بندي مي شوند . اسيدهاي آمينه ضروري توسط بافتهاي بدن سنتز نشده و يا به مقدار اندكي كه نيازهاي دام را تأمين نمي كند ساخته مي شوند و بايد از طريق غذا به دام برسند . به همين دليل است كه در تهيه خوراك دام از چند نوع پروتئين استفاده مي شود.

اسيدهاي آمينه غيرضروري توسط بافتهاي بدن حيوان ساخته مي شوند . اكثر پروتئين ها ۱۶ درصد ازت دارند . در صورت تقسيم ۱۰۰ به ۱۶ عدد ۲۵/۶ بدست مي آيد . اگر اين عدد را در مقدار ازت هر غذا ضرب كنيم ، تقريبي از مقدار پروتئين خام آن غذا را برآورد كرده ايم . اهميت پروتئين  به عنوان يك ماده حياتي ، نقش آن در ساختمان اسكلت بدن ، ماهيچه ها ، خون ، اعصاب ، پوست ، هورمونها و آنزيمها ، مو و شاخ و … است . براي ترميم بافتهاي فرسوده بدن و رشد دام ، رشد جنين ، نگهداري بدن ، توليد شير و گوشت ، پروتئين ضروري بوده و هيچ ماده مغذي ديگري نمي تواند جاي آن را بگيرد . به همين دليل مواد غذايي حاوي پروتئين گرانتر هستند و براي كاهش هزينه تغذيه و جلوگيري از اتلاف مواد پروتئيني نبايد بيشتر از مقدار نياز در جيره منظور شوند . بيان اين نكته ضروري است كه دامهاي جوان و در حال رشد نسبت به دامهاي بالغ نياز بيشتري به پروتئين دارند .

پروتئين قابل هضم

مقدار پروتئين خام مصرفي منهاي پروتئين خام موجود در مدفوع را پروتئين قابل هضم  مي گويند كه مقياس اندازه گيري احتياجات پروتئيني گاو شيري است . قابليت هضم پروتئين با نوع غذا و سن دام تغيير كند . به طور كلي پروتئين غلات قابليت هضم بيشتري نسبت به پروتئين علوفه دارند.  مصرف پروتئين به منظور رفع نيازهاي نگهداري ، رشد ، آبستني ، شيرواري و يا توليد گوشت است .

مواد معدني

مواد معدني در تغذيه موجودات زنده گياهي و حيواني اهميت بسيار زيادي دارند . وجود مقدار مناسب مواد معدني براي نگهداري بدن حيوان ، رشد و توليد ضرورت دارد . مقدار مواد معدني مورد نياز بر حسب سن ، وزن و توليد ، بين ۲ تا ۵ درصد وزن حيوان متغير است .

بيش از ۸۵ درصد وزن استخوانها و دندانها را مواد معدني تشكيل مي دهند . كاركردهاي اين مواد در بدن متفاوت است . شناخت اين كاركردها و تعيين مقدار  مورد نياز آن ها در سلامت دام و افزايش توليد بسيار موثر است . مواد معدني به دو دستة عناصر پرنياز و كم نياز تقسيم مي شوند .

دستگاه گوارش گاو

دستگاه گوارش گاو از دهان شروع شده و تا انتهاي روده مستقيم ادامه دارد . لب هاي گاو بر خلاف ساير حيوانات كمتر براي گرفتن غذا كمك مي كند . زبان نسبتاً طويل و خشن است و با تحرك زيادي كه دارد ، غذا را حلقه وار از زمين يا سطح آخور دور زده و داخل دهان مي برد . مواد غذايي مثل ملاس و نمك را ليس مي زند و در مكيدن آن نقش دارد . دو دندان اصلي ثناياي وسطي بين ۲-۵/۱ سالگي ، دو دندان ثناياي مجاور آن در سن ۵/۲ – ۲ سالگي و دو دندان كناري آنها در سن ۳ سالگي و بالاخره دو دندان باقيمانده ثناياي اصلي در سن ۴-۵/۳ سالگي به جاي دندانهاي شيري مستقر مي شوند . در هر طرف فك گاو شش دندان آسيا در بالا و شش دندان آسيا در پايين وجود دارندكه يك جف دندان وسطي را آسياي قدامي و يك جفت دندان انتهايي را آسياي خلفي مي نامند.

گاو در سن بلوغ (حدود پنج سالگي) داراي سي و دو دندان اصلي است كه تا سن دوازده سالگي باقي مانده و هر ساله در اثر سايش ، لبه هاي آن كوتاه تر و فاصله آنها بيشتر مي شود . البته اگر در علوفه ها و به خصوص سيلو و كنسانتره ، سنگ و فلز وجود داشته باشد ، موجب از بين رفتن دندانها و شكسته شدن آنها قبل از موعد مقرر شده و آبسه هاي فكي را به وجود مي آورد .

غدد بزاقي : در گاو سه جف غده بزرگ به نام غدد پاراتيروئيد ، غدد زيرزباني و غدد تحت فكي، بزاق ترشح مي كنند . تراوش بزاق در گاو بسيار زياد است . به طوري كه گاهي از گوشه لبهاي دام سالم سرازير مي شود .

مري : مري از قسمت خلفي در مجاور ناي شروع شده و در انتها كمي پهن تر و ناوداني شكل شده و وارد قسمت خلفي شكمبه مي شود . در دوران نوزادي (گوساله) اين لوله شير را با عكس العمل خاصي از دهان به شيردان هدايت مي كند و اگر مشكلي پيش آيد كه نتواند كار خود را انجام دهد ، شير به قسمتهاي ديگر شكمبه وارد شده و گوساله دچار سوء هاضمه شديد مي شود .

معده اول (شكمبه Rumen ) : در گاو بالغ شكمبه حدود ۲۴۰ ليتر گنجايش داشته و از چهار قسمت متصل بهم بوسيله عضلات محكمي جدا مي شود .

معدم دوم (نگاري Reticulum ) : به همراه شكمبه در عمل نشخوار شركت دارد و محل سقوط اجسام سنگين است . در سمت راست به وسيله مجرائي به هزار لا يا معده سوم متصل مي شود .

معده سوم (هزارلا Omasum ) : از لايه هاي عضلاني بسيار متعددي تشكيل شده است . هزارلا در فشردن غذا و نرم كردن و آماده ساختن آن تحت آنزيمها و شيره هاي گوارشي مؤثر است .

معده چهارم (شيردان Abomasum ) : شيردان معده حقيقي محسوب مي شود . در مخاط پوششي شيردان غدد بسيار متعددي وجود دارد كه با ترشح اسيد كلريدريك ، دريچه پيلور را براي عبور غذا و ورود به روده باز مي كند . شيردان در گوساله ۸۰% معده دام را تشكيل مي دهد و نسبت به سه قسمت ديگر معده بزرگتر است . در هفته هاي اول كه نشخوار توسط گوساله انجام نمي شود شير از مري مستقيما وارد شيردان شده و عمليات هضم در شيردان انجام مي شود .

روده ها : ابتداي روده را دوازدهه يا اثني عشر ناميده اند كه از يك طرف به باب المعده و از سوي ديگر به روده كوچك متصل است . مجراي كبد و لوزالمعده هم وارد دوازدهه يا اثني عشر شده و آنزيم ها و ترشحات خود را براي تكميل عمل هضم و آماده ساختن براي جذب به داخل روده  مي ريزند . روده كلفت آخرين قسمت دستگاه گوارش است كه از سه قسمت تشكيل شده و با پيچ خوردگيهائي در محوطه شكم قرار گرفته و به وسيله راست روده به رگتوم گاو ختم مي شود .

فيزيولوژي دستگاه گوارش گاو

عمليات فيزيولوژيك دستگاه گوارش گاو در هضم و جذب و دفع مواد غذايي از اهميت ويژه اي برخوردار است . بخش عمده اي از مواد غذايي سلولزي و خشن كه براي تك معده اي ها غيرقابل استفاده است ، مي تواند توسط نشخواركنندگان به خصوص گاو به مواد غذايي حيواني با ارزش (شير و گوشت) تبديل شود .

ترشح بزاق : بزاق مايع سفيد رنگي است كه از غدد بزاقي دهان گاو بيش از ساير دامها و در شبانه روز بالغ بر ۵۵ كيلوگرم ترشح مي شود . PH بزاق قليايي و در حدود ۲/۸ است . بزاق با غذاي دام آغشته شده و آن را نرم كرده و پس از فعل و انفعالات مختلفي كه در معده روي آن انجام مي شود ، PH معده را به كمك اسيد كلريدريك به ۵/۶ تا ۵/۷ رسانده و مجراي باب المعده را براي خروج غذا و ورود به روده باز مي كند . در مرتبه اول بلع و قبل از نشخوار ، بزاق كمتر با غذا آغشته مي شود . در مواقع برگشت غذا با فرصت بيشتري كه دام براي جويدن دارد ، بزاق به خوبي با آن مخلوط شده و آن را نرم و حجمش را كمتر مي كند تا عبور آنها از مري آسان تر شود . محققين معتقدند كه گاو حدود ۶ ساعت از ۲۴ ساعت شبانه روز را غذا خورده و ۸ ساعت آن را نشخوار مي كند . البته مدت زمان غذا خوردن و نشخوار كردن به كيفيت و نوع غذا بستگي دارد . مواد خشبي نياز به زمان زيادتري براي نشخوار نسبت به مواد كنسانتره دارند .

فعاليت باكتريها

باكتريها سلولهاي تك ياخته اي نباتي و پروتوزوئرها سلولهاي تك ياخته اي حيواني هستند كه تعداد آنها در معده گاو به چندين ميليارد رسيده و فلور ميكروبي معده را تشكيل مي دهند . اين موجودات در واكنش هاي شيميائي ، تجزيه و تخمير مواد غذايي ، توليد آنزيم ها ، ويتامين ها ، هضم مواد غذايي ، توليد انرژي و ساختن پروتئين هاي با ارزش نقش بسيار مهمي را ايفا مي كنند .

اين موجودات بي آزار و ساپروفيت مي توانند از مواد خشبي و سلولزي و ديگر مواد غذايي استفاده كرده و ضمن تغذيه خود ، غذاي با ارزشي را براي دام مهيا نمايند . مثلاً به وسيله آنزيمهاي توليدي توسط همين باكتريها و پروتوزوئرها ، سلولز و همي سلولز و مواد سخت گياهي كه ساير حيوانات تك معده اي از هضم آنها عاجزند به اسيدهاي چرب و استات ها تبديل و جذب خون دام  مي شوند . ساختمان بدن اين تك سلوليها از مواد پروتئيني و اسيدهاي آمينه تشكيل شده و پس از مرگ ، به عنوان منابع آلي پروتئين به مصرف دام مي رسند . علاوه بر اعمال فوق، ويتامين هاي گروه B ، ويتامين C و ويتامين K را در شكمبه ساخته و قندهاي تري گليسريد را شكسته و تبديل به اسيد چرب گليسرول نموده و گليسرول را به پروپيونات تبديل مي كنند . بحث مهم دامپروري اينجاست كه دامدار بايد در درجه اول شرايط زيست و غذاي كامل را براي اين موجودات آماده  كند تا بتواند دام سالم و پرتوليدي درمرحله بعدي داشته باشد . در واقع دامپرور با دو مولفه تغذيه ميكروبها و تغذيه دام رو به رو است .

فعاليت آنزيمها در هضم غذا

آنزيمها از نظر ساختماني از اسيدهاي آمينه مختلف و مواد پروتئيني تشكيل شده اند . علاوه بر بزاق ، آنزيمهاي كبد و لوزالمعده هم به كمك آنزيمهاي معده ، به هضم و جذب ياري مي رسانند . آميلاز لوزالمعده قادر است به عنوان كاتاليزور ، چهار ميليون برابر وزن خودش مواد نشاسته اي را تبديل به مالتوز نمايد . مالتوز حاصل از نشاسته در روده به گلوكز تبديل و جذب خون مي شود . سپس مقداري از آن صرف سوخت و ساز و توليد انرژي شده و مقداري نيز در كبد به صورت گليكوژن ذخيره و مقدار اضافي هم از طريق كليه و ادرار دفع مي شود .

كيفيت جذب پروتئين

پروتئين ها و مواد ازته پس از تجزيه در شكمبه به آمونياك تبديل مي شوند. در شيردان نيز تحت تأثير آنزيم پپسين (Pepsin) ، اسيد كلريدريك و باكتريها قرار گرفته و به پپتيد و اسيدآمينه و امونياك تبديل مي شوند . بين باكتريهاي مختلفي كه سبب اين فعل و انفعالات مي شوند ، بعضي براي ساختن اسيدهاي آمينه و بعضي براي ساختن پپتيد مسئول مي باشند . به همين دليل بهتر است ضمن تعادل در مواد غذايي ، گاهي مختصر تغييراتي هم با محاسبه مقادير و نوع پروتئين هاي موجود در جيره غذايي داده شود تا باكتري هاي جديد براي فعل و انفعالات مختلف آماده تر شوند ، زيرا آنزيم ها از پروتئين ها و اسيدهاي آمينه مختلف در داخل غدد مترشحه معده و روده ساخته مي شوند . چنانچه    مي دانيم مقدار زيادي از مواد پروتئيني ناخالص به صورت N.P.N (non protein nitrogen) در گياهان آوجود دارد كه تحت تاثير باكتري ها تبديل به پروتئين خالص شده و سپس جذب بدن  مي شوند . با افزودن مقدار ۲۰۰-۱۰۰ گرم اوره در روز به غذاي دامهاي كم توليد و پرواري همين فعال و انفعالات انجام مي گيرد اما براي گاوهاي پر توليد و آبستن سنگين اين عمل توصيه نمي شود .

جذب سلولز و چربيهاي موجود در غذا

سلولز غذا در شكمبه به اسيدهاي چرب تبديل شده و چربيها هم كه در دانه هاي نباتي و علوفه تا حدود چهار درصد وجود دارند ، تحت تاثير آنزيم ليپاز و باكتريها در معده به صورت استات و اسيدهاي قابل جذب در مي آيند . حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد اسيدهاي چرب در معده به صورت استات و ۱۸ تا ۲۵ درصد ، به صورت پروپيونات و ۱۲ تا ۲۰ درصد به صورت بوتيرات هستند كه نوع علوفه و غذا مي تواند تغييراتي را در اين نسبتها به وجود آورند . براي مثال وقتي كه علوفه به صورت پليت و كنسانتره زياد به دام داده شود ، مقدار درصد پروپيونات ، زياد و استات و بوتيرات كم مي شود . از اين روش در پرواربندي (فربه شدن) استفاده مي شود.

گياهان خانواده نخوديان (حبوبات)

يونجه (Alfa.Alfa) : يونجه گياهي چندساله با ريشه هاي گسترده و عميق است . اين گياه در اكثر نقاط ايران كشت مي شود و انواع گوناگوني دارد . بخش عمده اي از علوفه گاوداريهاي ايران را يونجه تشكيل مي دهد . اين علوفه هم به صورت سبز و تازه در گاوداري هاي كوچك و روستايي و هم به صورت خشك در واحدهاي بزرگ به عنوان يكي از علوفه هاي پايه مورد توجه است .

چگونگي تهيه علوفه يونجه تاثير زيادي در ارزش غذايي آن دارد . علوفه اي كه باران نخورده و برگهايش صدمه نديده باشد ، بالاترين ارزش غذايي را دارد . چون برگ ها در حدود دو برابر    شاخه ها پروتئين دارند ، خرد شدن و صدمه ديدن آنها مقدار محصول را پائين آورده و ارزش غذايي آن را به شدت كاهش مي دهد . يونجه هر چه زودتر درو شود قابليت هضم بهتري داشته و ويتامين ها و پروتئين آن بيشتر و مواد قابل دفع آن پائين تر خواهد بود . بهترين زمان درو هنگامي است كه ۱۰% مزرعه يونجه به گل نشسته باشد ، زيرا نشخواركنندگان ، يونجه به گل نشسته را با بي ميلي مي خورند و علت آن هم وجود مواد تلخي بنام آلفا ساپونين Alfa saponin و نوعي آلكالوئيد (پروتئين گياهي) است كه اين ماده موجب تاول پوست و كوليك نكروزه مي شود .

شبدر : اين گياه هم از خانواده حبوبات است . بعد از يونجه داراي ارزش غذايي مناسبي است . در زمين هاي مرطوب و اسيدي رشدي نسبتا خوبي داشته و براي اصلاح زمين هاي زراعتي كاشته     مي شود . در مقابل خشكي مقاومت كمتري دارد ، زيرا عمق ريشه اش كمتر از يونجه و در زمين هاي زه دار بهتر به عمل مي آيد . بهتر است وقتي كه نصف مزرعه به گل نشسته است ، برداشت شود . بسته بندي آن به علت آب ميان بافتي سخت است . مصرف آن در بعضي از نواحي ايران به مقدار كمتر از يونجه مرسوم است ، زيرا نگهداري و انباركردن آن به صورت انبوه تا حدودي ناممكن است . اگر چه بسيار خوش خوراك است ، اما ارزش غذايي آن كمتر از يونجه است . مقدار برداشت شبدر در چين اول نسبتاً بالا اما محصول چين دوم آن بسيار كمتر است . يكي از دلايل عدم استفاده وسيع از شبدر ، سريع كپك زدن آن است كه عامل بسيار خطرناكي در انبار كردن و مصرفش در دامداري هاي بزرگ است . تركيب مواد غذايي شبدر بر حسب ماده خشك به شرح زير است :

الياف خام ۱/۲۹ درصد ، چربي ۳/۲ درصد ، عصاره عاري از ازت ۳/۳۸ درصد ، پروتئين خام ۲/۱۳ درصد ، تي دي ان آن ۷/۵۲ درصد ، انرژي خالص شيردهي ۱۸/۱ مگا كالري ، كلسيم ۳/۱ درصد ، فسفر ۲۰/۰ درصد ، و كاروتن آن ۱/۳۳ ميليگرم در هر كيلوگرم ماده خشك است . علوفه سبز شبدر را مي توان سيلو كرد .

اسپرس : اين گياه از خانواده نخوديان و چندساله است . ارزش غذايي آن كمتر از يونجه و در حد شبدر است . برعكس شبدر ، در زمينهاي آهكي و خشك كشت مي شود . در صورت كاشت و مراقبت صحيح از مزرعه در سالهاي اول و دوم مقدار علوفه خشك بيشتري از يونجه مي توان برداشت نمود ، اما در سالهاي بعد برداشت محصول علوفه نقصان پيدا مي كند . به راحتي قابل خشك كردن و انباركردن است .

سوژا : اين گياه نيز از خانواده گياهان پروتئيني و نخوديان است . اگر چه در كشورهاي اروپايي و مخصوصاً آلمان به مقدار زياد براي تهيه علوفه استفاده مي شود ، اما در ايران مصرف     علوفه اي چنداني ندارد ، البته گاوهاي شيرده به نسبت مصرف يونجه و شبدر رغبت زيادي به خوردن علوفه سويا دارند . در هر هكتار كشت سويا مي توان ۳-۵/۲ تن  علوفه خشك برداشت نمود . براي تهيه علوفه معمولاً از نوع سوژاهاي ديررس استفاده مي كنند . ارزش غذايي سوژا به شرح ذيل است . الياف خام ۲/۳۳ درصد ، جربي ۲ درصد ، عصاره عاري از ازت ۶/۳۳ درصد، پروتئين خام ۱/۱۳ درصد ، T.D.N 8/45 درصد و انرژي خالص شيردهي ۹۵/۰ مگاكالري است .

خلر : گياهي يكساله و از خانواده نخوديان مي باشد . اين گياه در
ساقه هايش پيچك هائي دارد و از ديگر گياهان براي استفاده بيشتر از نور آفتاب بالا مي رود . اين گياه در ايران بيشتر به صورت خودرو در مزارع گندم و جو و مراتع سبز رشد مي كند . گياهي خوش خوراك با ارزش غذاي كمتر از يونجه و بيشتر از شبدر است . كاشت توأم اين گياه با يولاف يا جو براي سيلو كردن رضايت بخش است ؛ مشروط بر اينكه يولاف يا جو در مرحله خشك شدن و دانه خلر در حال سفت شدن باشد .  ارزش گاه خلر معادل نصف الي سه چهارم علوفه يونجه است . گاودانه ، باقلا ، لوبيا ، نخود و ماش از ديگر گياهان خانواده نخوديان مي باشند كه مصرف آنها در تغذيه گاو شيري به مقدار كم يا به ندرت صورت مي گيرد .

گياهان خانواده گندميان

گياهان جوان اين خانواده از نظر پروتئين ، مواد معدني و ويتامين ها ، خيلي غني تر از نباتات پير بوده و مواد دفعي ، مخصوصاً ليگنين آنها به مراتب كمتر است . بنابراين نباتات جوان از نظر مواد غذايي قابل جذب و انرژي خالص غني تر از گياهان پير و خشبي مي باشند . تغييراتي كه اين گياهان در طي رشد خود پيدا مي كنند ، تاثير مهمي در خوش خوراكي و ارزش غذايي علوفه خشك و علوفه مرتعي به جاي مي گذارند . ارزش علوفه خشك سبز نباتات گندمي زودچين از مزارع خوب كودپاشي شده ، در تعليف گاوهاي شيرده و گوشتي تقريباً نزديك به علوفه نخوديان است ، اما ميزان پروتئين آنها كمتر است و بايد در تعليف آن ها از پروتئين تكميلي بيشتري استفاده كرد . علوفه هاي خشك زودچين براي تغذيه تليسه ها ، گاوهاي آبستن سنگين نزديك به زايش ، بسيار با اهميت اند . از علوفه خشك ديرچين كه داراي ارزش غذايي كمتري است مي توان براي گاوهاي شيرده چاق و تليسه هاي جوان چاق استفاده كرد .

علوفه خشك گندميان زودچين از زمين هاي غني و خوب كودپاشي شده ، مي توانند جانشين مناسبي براي علوفه خشك نخوديان در تعليف گاوهاي شيرده باشند . در اين صورت بايد جيره غذايي گاو ها را از نظر مواد ازته مكمل پروتئيني و مواد معدني متوازن كرد . به طور كلي ارزش غذايي علوفه گندميان به مقدار قابل توجهي كمتر از علوفه نخوديان است .

قصيل : قصيل در واقع علف سبز جو و گندم يا ذرت قبل از دانه بستن است . قصيل چه به صورت سبز و چه به صورت خشك شده خوراك بسيار خوبي براي گاوهاي شيرده (آبستن سنگين ، تليسه هاي چاق ) است . قصيل جو و گندم در ايران به اسم سبزه در واحدهاي دامداري كوچك و در نواحي روستايي استفاده مي شود . علف باغ ، دم روباهي و يولاف وحشي در صورتي كه پير و خشبي نشده باشند ، جايگزين و مكملي براي تغذيه در دامداري ها خواهند بود . اين گياهان به صورت مرتع ، چراگاه و رويش در باغها و جنگلها يا دست كاشت مي باشند كه مي توان آنها را زود چيد و به صورت علف خشك سبز يا به صورت سيلو مورد استفاده قرار داد . مقدار سلولز اين دسته علوفه ها از ۲۰ تا ۳۰ درصد و مقدار پروتئين خام آنها از ۳ تا ۳۰ درصد است كه مقدار هر دو آنها با طول رشد بستگي معكوس دارد . T.D.N آنها از ۴۲ الي ۱/۵۳ درصد متغير است .

مراتع و علوفه هاي سبز : ميزان رطوبت علوفه مراتع بسيار متغير بوده و بستگي به طول دوره رشد و آب و هواي منطقه دارد ؛ بيشتر به صورت سبزه مصرف مي شود و به جز نواحي شمال و بعضي از مزارع دست كاشت پراكنده ، تعليف در گاوداري بزرگ و صنعتي ايران مرسوم نمي باشد .

كاه و كلش غلات (Cereal grain straw) : كلش و كاه غلات شامل برگ و ساقه گياهان غلات پس از برداشت دانه (جو ، گندم و …) آنهاست . كاه گندم سلولز ، همي سلولز و ليگنين بيشتري از كاه و كلش جو دارد . ميزان پروتئين خام در انواع كاه ها بسيار متغير است . شرايط آب و هوايي و حاصلخيزي زمين را عامل تعيين كننده تركيب شيميايي كاه معرفي مي نمايند .

تركيب بعضي از مواد غذايي كاه جو ، كاه يولاف ، كاه گندم در مقايسه با يونجه خشك و احتياجات غذايي يك رأس گاو گوشتي پانصد كيلوگرمي در سه ماهه آخر آبستني مطابق زير است .

فهرست مطالب

پيشگفتار ۳
فصل اول كليات
مقدمه ۵
نژاد ۸
دستگاه گوارش نشخواركنندگان ۱۳
احتياجات غذايي گاو شيري ۱۶
قابليت هضم غذا ۳۳
روش هاي اندازه گيري انرژي ۳۵
فصل دوم : جيره هاي غذايي
تغذيه دام ۴۱
دستگاه گوارش گاو ۴۳
خوراك گاو شيري ۵۰
سيلو كردن. ۵۷
ساختمان سيلو ۶۲
مواد متراكم (كنسانتره) در جيره غذايي دام ۶۷
جيره متعادل و متوازن ۷۶
دسته بندي گله گاو شيري ۸۷
مديريت تغذيه گاوهاي شيري پر توليد ۹۴
ارزيابي وضعيت بدني گاو شيري و رتبه بندي آن (B.S.C) ۹۶
فصل سوم : جايگاه دام  
فضاي لازم براي تركيب گله گاو شيري ۱۰۰
اتاق شير دوشي ۱۰۵
زايشگاه ۱۰۸
انبار علوفه ، كنسانتره ، سيلو ، پوشال ۱۰۹
فصل چهارم : فيزيولوژي پستان  
ترشح شير و كيفيت آن ۱۱۳
بيماري ورم پستان ۱۱۶
مديريت و پاكيزگي آغل ۱۲۸
فصل پنجم : تلقيح مصنوعي و اصلاح نژاد  
مراحل زايمان ۱۴۴
فصل ششم : مديريت دامداري
بهداشت و بيماري دام ۱۵۳
فصل هفتم : تهيه طرح گاوداري شيري ۱۵۴
 
فصل هشتم : پرواربندي ۱۸۰
راهنماي استفاده از جداول تركيب غذايي ۱۸۱
منابع فارسي ۲۰۱
منابع انگليسي ۲۰۲

 

۲۰۴ص ۲۰۸ص

دامپزشکی

برای دسترسی سریع به لیست پایان نامه های سایت و جستجو بین آنها در بالای همین صفحه به لینک لیست پایان نامه های موجود بروید.
نام محصول:   پایان نامه بررسی طرح گاوداری شیری
دانلود:  
قیمت محصول:   18950 تومان
تعداد صفحه:   208 صفحه - ورد: قابل ویرایش
آدرس پست الکترونیکی بدون www و به شکل زیر وارد نمائید:
example@gmail.com
example1@yahoo.com
بجای example نام ایمیل خود را وارد میکنید
دانلود فایل بلافاصله پس از پرداخت آنلاین
امکان خرید با کلیه کارت های عضو شتاب
و همچنین فایل بصورت ورد قابل ویرایش می باشد
>> اگر به هر دلیلی پروژه، پایان نامه، تحقیقات مورد نظر را پیدا نکردید می توانید با پشتیبانی سایت تماس برقرار نمائید، در صورت موجود بودن برای شما ارسال می کنیم. <<