امروز :یکشنبه ۱ خرداد ۱۴۰۱
دانلود پایان نامه، پروژه، مقاله، تحقیق
دانلود پایان نامه، پروژه، مقاله، تحقیق
۲۰ام شهریور ۱۴۰۰
0
0
نام محصول:   پروژه نقش DSTATCOM در شبکه های توزیع با شبیه سازی در یک شبکه نمونه
کد محصول:   2486
پسورد:   ندارد
پروژه نقش DSTATCOM در شبکه های توزیع با شبیه سازی در یک شبکه نمونه
در صورت نیاز به راهنمایی با پشتیبانی سایت آقای شیرزاد 09198008060 تماس برقرار نمائید پشتیبانی 24 ساعته حتی در ایام تعطیلات اگر به هر دلیلی امکان خرید آنلاین را ندارید می توانید از طریق کارت به کارت و فایل مورد نظرتان را به ایمیلتان ارسال میکنیم..
دانلود فایل بلافاصله پس از پرداخت آنلاین
امکان خرید با کلیه کارت های عضو شتاب
و همچنین فایل بصورت ورد قابل ویرایش می باشد

دانلود پروژه نقش DSTATCOM در شبکه های توزیع با شبیه سازی در یک شبکه نمونه

در این تحقیق به بررسی نقش DSTATCOM در شبکه های توزیع با شبیه سازی در یک شبکه نمونه پرداخته شده، در اين فصل ابتدا در مورد ضرورت جبران سازی بطور خلاصه بحث می شود . سپس به مفهوم توان راکتيو و اهميت کنترل که شامل اصلاح ضريب توان و تنظيم ولتاژ در سيستم تکفاز بوده پرداخته و در آخر در مورد ضرورت جبران راکتيو قابل تنظيم بحث می گردد .

ضرورت جبران سازی

در یک سیستم قدرت الکتریکی ac ایده آل ، ولتاژ و فرکانس در هر نقطه تغذیه ثابت و عاری از هارمونیک و ضریب توان واحد خواهد بود . مخصوصاً این پارامترها مستقل از اندازه و مشخصات بارهای مصرفی خواهند بود . در یک سیستم ایده آل ، هر بار مصرفی طوری طراحی می شود که به جای آنکه در یک محدوده وسیعی از ولتاژ غیر قابل پیش بینی رفتار و عملکرد مناسبی داشته باشد ، در یک ولتاژ معین تغذیه بهترین عملکرد را داشته باشد . به علاوه ، تداخلی  بین بارهای مختلف که می تواند از تغییرات جریان هر بار ناشی شود ، وجود نداشته باشد . از کیفیت تغذیه  ،بر حسب اینکه چگونه ولتاژ وفرکانس در نقطه  تغذیه  تقریباً  ثابت است و چگونه  ضریب  توان  به  یک نزدیک است ، میتوان  تصوری  داشت .

تعريف ) كيفيت تغذيه ( در عبارت  عددي مشخص كردن  ميانگين حداكثر  تغييرات ) كيفيت تغذيه ( تصور منظور شود . تعريف مقدار موثر  ولتاژ در  يك فاصله زماني است . اين  مشخص كردن ميتواند با استفاده از مفاهيم آماري با دقت بيشتري انجام گيرد و اين روش مخصوصًا در مواردي كه تغييرات ولتاژ به طور سريع انجام ميگيرد)   مثلا” در تغذيه كوره هاي الكتريكي(مفيد خواهد بود .

اهداف در جبران بار

جبران بار عبارتست از مدیریت توان راکتیو که به منظور بهبود بخشیدن به کیفیت تغذیه در سیستم های قدرت ac انجام می گیرد . اصطلاح جبران بار در جایی استعمال می شود که مدیریت توان راکتیو برای یک بار تنها ( یا گروهی از بارها ) انجام می گیرد .و وسیله جبران کننده معمولاً  در محلی که در تملک مصرف کننده قرار دارد ، در نزدیک بار نصب می شود

در جبران بار اهداف اصلی زیر مورد نظر است :

۱- اصلاح ضریب توان

۲- بهبود تنظیم ولتاژ

۳-متعادل کردن بار

اصلاح ضریب توان به این معناست که توان راکتیو مورد نیاز بار به جای آنکه از نیروگاه دور تأمین گردد، در محل نزدیک بار تولید گردد . اغلب بارهای صنعتی دارای ضریب توان پس فاز هستند یعنی توان راکتیو جذب می نمایند . بنابراین جریان بار مقدارش از آنچه که برای تأمین توان واقعی ضروری است بیشتر خواهد بود . تنها توان واقعی است که سرانجام در تبدیل انرژی مفید بوده و جریان اضافی نشان دهنده اتلاف است که مشتری نه تنها بایستی بهای هزینه اضافی کابلی که آن را انتقال می دهد بپردازد بلکه تلفات ژولی اضافی ایجاد شده در کابل تغذیه را نیز می پردازد . موسسات تولید کننده همچنین دلیل کافی برای عدم ضرورت انتقال توان راکتیو غیر ضروری از ژنراتورها به بار، را دارند وآن این است که ژنراتورها و شبکه های توزیع قادر نخواهند بوددر ضریب بهره کامل کار کنند و کنترل ولتاژ در سیستم تغذیه بسیار مشکل خواهد شد . تعرفه های برق تقریباً همواره مشتریان صنعتی را به واسطه بارهای با ضریب توان پایین آنها جریمه می نماید و این عمل سالیان متمادی انجام گرفته ودر نهایت منجر به توسعه گسترده کاربرد سیستم های اصلاح ضریب توان در مراکز صنعتی شده است.

تنظیم ولتاژ در حضور بارهایی که توان راکتیو مصرفی آنها تغییر می کند ، یک موضوع مهم و در مواردی یک مسأله بحرانی خواهد بود . توان راکتیو مصرفی کلیه بارها  تغییر می کند ، گر چه مقدار و میزان تغییرات آنها کاملاً متفاوت است. این تغییرات توان راکتیو در تمامی موارد منجر به تغییرات  ولتاژ ( یا تنظیم ولتاژ ) در نقطه تغذیه می گردد و این تغییرات ولتاژ بر عملکرد مفید و مؤثر کلیه وسایل متصل به نقطه تغذیه مداخله نموده ومنجر به امکان تداخل در بارهای مصرف کننده های مختلف می گردد . به منظور جلو گیری از مسأله موسسات تولید کننده برق معمولاً موظف می شوند که ولتاژ تغذیه را در یک حد قانونی نگاه دارند . امکان دارد این حد از مقدار مثلاً ۵%± میانگین در یک فاصله زمانی چند دقیقه یا چند ساعت ، تا یک مقدار بسیار محدودتر تغییر نماید این مقدار محدودتر از ناحیه بار های  بزرگ ودارای تغییرات سریع که منجر به ایجاد فرورفتگی در ولتاژ و اثر نامطلوب بر عملکرد وسایل حفاظتی یا چشمک زدن  لامپ و آزار چشم می گردد ، تحمیل می شود.

وسایل جبران کننده نقش اساسی را در نگاه داشتن ولتاژ در محدوده مورد نظر بازی می کنند. بدیهی ترین روش بهبود ولتاژ ( قویتر کردن ) سیستم قدرت به کمک افزایش اندازه و تعداد واحدهای تولید کننده برق و با هر چه متراکم کردن شبکه های به هم پیوسته ، می باشد . این روش عموماً غیر اقتصادی بوده و منجر به افزایش سطح اتصال کوتاه و مقادیر نامی کلید ها می شود . راه عملی تر وبا صرفه تر این است که اندازه سیستم قدرت بر حسب ماکزیمم تقاضای  توان واقعی طراحی شود و توان راکتیو به وسیله جبران کننده ها – که دارای قابلیت انعطاف بیش از مولدها بوده ودر تغییر سطح اتصال کوتاه دخالت ندارند – فراهم گردد.

مسئله سومی که در جبران بار مد نظر است متعادل کردن بار است . اکثر سیستم های قدرت ac سه فاز بومده و برای عملکرد متعادل طراحی می شوند . عملکرد نامتعادل منجر به ایجاد مولفه های جریان توالی صفر وم نفی می گردد اینگونه ممولفه های جریان اثرات نامطلوبی چون ایجاد تلفات اضافی در موتورها و مولدها ، گشتاور نوسانی در ماشین های ac ، افزایش ریپل در یکسو کننده ها  ،عملکرد غلط انواع تجهیزات اشباع ترانسفورماتورها و جریان اضافی سیم زمین را به دنبال خواهد داشت . انواع خواصی از وسایل (  منجمله  تعدادی از انواع جبران کننده ها ) در عملکرد متعادل ، هارمونیک سوم را کاهش می دهند . در شرایط کار نامتعادل این هارمونی نیز در سیستم قدرت ظاهر می شود .

محتوی  هارمونیک در شکل موج ولتاژ تغذیه پارامتر مهمی در کیفیت تغذیه محسوب می شود اما این مسئله ای است که به واسطه این حقیقت که طیف تغییرات کاملا با لا تر از فرکانس پایه است ، مستلزم توجه خاص جداگانه می گردد. هارمونیک ها معمولا به وسیله فیلتر ها – که داری اصول طراحی متفاوتی با جبران کننده ها هستند – حذف می گردند. با وجود اين، مساله هارمونيك اغلب با مسائل

جبران پيش مي آيند و همواره مساله هارمونيك و فيلتر كردن مورد توجه خواهند بود . به علاوه ، تعداد زيادي از جبران كننده ها ذاتا توليد هارمونيك مي كنند كه بايستي به روش داخلي و يا فيلتر خارجي تضعيف شوند .

جبران کننده ایده ال

با معرفی اجمالی اهداف اصلی در جبران بار ، هم اکنون می توان مفهوم جبران کننده ایده ال را بیان کرد.جبران کننده ایده ال وسیله ای است که در نقطه تغذیه ( یعنی به موازات بار ) متصل و وظایف سه گانه را به عهده می گیرد:

(۱) ضریب توان را به مقدار واحد تصحیح میکند.

(۲) تنظیم ( تغییر ) ولتاژ را حذف می کند  و یا مقدار را تا سطح قابل قبولی کاهش می دهد.

(۳) جریان های سه فاز و یا ولتاژ های سه فاز را متعادل می کند. جبران کننده ایده ال در حذف اعواج ناشی از هارمونیک که در جریان و یا ولتاژ های تغذیه موجود است ، نقشی ندارد (این عمل به عهده فیلتر مناسب می باشد) ، لیکن جبرا کننده ایده ال خودش نبایستی تولید هارمونی اضافه نماید . از خواص دیگر جبران کننده ایده ال توانائیش در پاسخ لحظه ای است که می تواند نقش سه گانه فوق را انجام دهد . مفهوم پاسخ لحظه ای ، تعریف کردن ضریب توان لحظه ای و عدم تعادل فاز لحظه ای را ایجاد می کند . جبران کننده ایده ال همچنین توان متوسط مصرف نمی کند یعنی بدون تلفات در نظر گرفته می شود.

عملیات اصلی سه گانه جبران کننده ایده ال مستقل از یکدیگر هستند. البته ، اصلاح ضریب توان و متعادل کردن فازها خود به خود منجر به بهبود در وضع تنظیم ولتاژ می گردد. در حقیقت در بعضی موارد ، مخصوصاً وقتی که تغییرات بار کند و یا وقوع آن کم است، جبران کننده ای که برای اصلاح ضریب توان و یا متعادل کردن فاز ها طراحی شده است لازم نیست که عمل خاصی را به منظور تنظیم ولتاژ انجام دهد. جبران کننده ایده ال را می توان با بیان موارد زیر دقیقتر معرفی کرد و آن اینکه جبران کننده بایستی :

۱- بر طبق نیازمندی بار، مقدار متغیر و قابل کنترل توان راکتیو را بدون تاخیر فراهم نماید.

۲- در ترمینال خودش مشخصه ولتاژ ثابتی را ارائه نماید.

۳- قادر باشد که سه فاز به طور مستقل عمل نماید.

مسئولیت جبران سازی با در نظر گرفتن عوامل مختلف ، بین تولید کننده برق و مصرف کننده تقسیم می شود. از جمله این عوامل ، اندازه و ماهیت بار ، توسعه آن در آینده ، استاندارد های بین المللی ، کارهای انجام شده در محل و درجه تاثیر پذیری از مصرف کننده های دیگر را می توان نام برد. اما اغلب این طور است که مسئولیت اصلاح ضریب توان و متعادل کردن جریانم بار مشتریان عهده دار می شوند ودر حقیقت اکثر تعرفه ها اکثر مشتریان را ملزم به انجام این کار می کنند . از طرف دیگر ، تنظیم ولتاژ معمولاً بر عهده تولید کنندگان برق است.

بارهائیکه به جبران سازی نیاز دارند

مساله اینکه آیا یک بار معین در شرایط پایدار نیاز به اصلاح ضریب توان دارد یا خیر ، یک مساله اقتصادی است که جواب آن به عوامل مختلفی از آن جمله تعرفه برق ، اندازه بار و ضریب توان جبران نشده بستگی دارد. برای بارهای صنعتی برزگ با ضریب توان جبران نشده کمتر از ۸/. اصلاح ضریب توان از نظر اقتصادی مقرون به صرفه خواهد بود.

بارهائی که منجر به تغییرات سریع ولتاژ تغذیه می شوند بایستی برای اصلاح ضریب توان و همچنین تنظیم       ولتاژ جبران شوند. درجه و میزان تغییرات ولتاژ ( در نقطه کوپلاژ مشترک ) (P.C.C) یا در  ( نقطه ارزیابی ) ارزیابی می شوند و این نقطه ای از شبکه است که در آن معمولاً محدوده مسئولیت تولید کننده و مصرف کننده برق یکدیگر را تلاقی می کنند، به عنوان مثال ، طرف فشار قوی ترانسفورماتور توزیع  که یک کارخانه مشخص را تغذیه می کند.

نمونه بارهائی که مستلزم جبران هستند عبارتند از کوره های الکتریکی ، کوره ها القایی ، دستگاه جوش الکتریکی ، دستگاه جوش القایی ، انواع دستگاه غلطک که برای شکل دادن فلزات به کار می رود ، دستگاههای که در کندن معدن و حفاری به کار گرفته می شوند ، موتور های بزرگ (بخصوص آنهایی که به کرات روشن و خاموش می شوند) دستگاه چوب بری ، دستگاههای مثل سینکروترون که نیاز به منبع تغذیه با قدرت بالای پالسی دارند. این بارها را می توان به بارهائی که ذاتاً رفتار غیر خطی دارند و بارهائی که با قطع و وصل آنها ایجاد اغتشاش می شود. طبقه بندی کرد. بارها ی غیرخطی  معمولاً علاوه بر تولید هارمونیک باعث تغییرات ولتاژ فرکانس پایه می گردند. به عنوان مثال جبران کننده های به کار گرفته شده در کوره های الکتریکی ، همیشه همراه با فیلتر هستند که معمولاً برای حذف هارمونی های ۳ و ۵ و ۷  و همچنین برای حذف هارمونی های ۲ و ۴ و ۱۱ و ۱۳ طراحی شده اند.

در صورتی که تعدادی از محرکهای موجود در مراکز صنعتی به جای موتور القایی از نوع موتور سنکرون باشند ، در ضریب توان وتنظیم ولتاز بهبود حاصل می شود، زیرا موتور سنکرون قادر است که مقدار قابل کنترل توان راکتیو را وارد شبکه و یا از آن جذب نماید . موتور سنکرون همچنین به واسطه داشتن قسمت گردان ، انرژی جنبشی را در خود ذخیره کرده و می تواند سیستم تغذیه را در موقع افزایش ناگهان بار حمایت کند. در موارد زیادی می توان فرو رفتگی هایی که در ولتاژ تغذیه را در اثر راه اندازی موتور ایجاد می شود، را با راه اندازی آن از طریق یک ترانسفورماتور قابل تنظیم یا به وسیله یک محرک الکترونیکی توام با وسایل مربوط به راه اندازی تدریجی ، جلوگیری کرد.

روند جدید در به کار گیری کنترل با تایریستور در محرکهای dc  بزرگ که در وضعیت (روشن و خاموش) استعمال می شوند، خود بخود مستلزم جبران هستند ، زیرا تولید هارمونیک نموده و برای عمل کموتاسیون به توان راکتیو نیاز دارند و فاقد قسمت متحرک گردان هستند.

شکل ۱-۱ نمونه تغییرات توان راکتیو مصرفی یک دستگاه نورد که برای شکل فولاد به کار گرفته شده را نشان می دهد. تغییرات توان راکتیو نه تنها زیاد است (تقریباً MVAR  ۵۰) بلکه ناگهانی نیز می باشد طوریکه جبران کننده بایستی قادر باشد به سرعت به این تغییرات پاسخ دهد .

 

با مشخص کردن بار بر طبق عناوین زیر می توان از جبران سازی و نیازمندیهایش ایده اولیه ای پیدا کرد.

  • نوع محرک (dc یا ac ، تغذیه با تایر یستور یا با ترانسفورماتور ها)

۲- سیکل کار بر حسب نیاز توان اکتیو و راکتیو (مثال شکل۱-۱)

۳- سرعت یا میزان تغییر توان اکتیو و راکتیو ( یا زمان لازم برای اینکه توان واقعی یا توان راکتیو از ماکزیمم به مینیمم نوسان نماید)

۴- تولید هارمونیک

۵- اتفاق همزمان نیازمندیهای حداکثر توان واقعی و توان راکتیو در مراکز صنعتی بار چندگانه)

۱-۵ استاندارد های مورد قبول برای کیفیت تغذیه

اولین اثر نامطلوب و اعتراض برانگیز ولتاژ تغذیه در شبکه توزیع ، اغتشاشی است که در روشنایی لامپ پیش می آید. به دلیل مشخصات حساسیت چشم انسان درجه تغییرات که منجر به اعتراض می شود نه تنها به مقدار تغییرات نور بستگی دارد بلکه همچنین به فرکانس و یا میزان تغیرات نیز وابسته است . تغییرات کند تا میزان ۳% قابل تحمل است و حا ل آنکه تغییرات سریع که در اثر کوره الکتریکی و دستگاه جوشکاری ایجاد می شود ( بین ۱ تا Hz 25) در قسمت حداکثر حساسیت مرئی چشم قرار گرفته و بایستی مقدارش تا ۲۵/.% یا کمتر محدود گردد. تعداد زیادی از بارهای دیگر مخصوصاً کامپیوتر ها ، رله هائیکه  در حفاظت و کنترل استفاده می شوند، موتور های القایی و لامپ های تخلیه و فلورسنت همگی نسبت به تغییرات ولتاژ تغذیه حساس هستند.

تغییرات ولتاژ تغذیه اثرات نامطلوب برعملکرد و رفتار صحیح بارهائی که این تغییرات را موجب شده اند دارد.بنا براین با عمل جبران می توان این عملکرد را بهبود بخشیده و همچنین برای سایر مصرف کننده ها ولتاژ بهتری را فراهم کرد.

جدول ۱ نشان دهنده نوع استانداردی است که می توان برای عملکرد و رفتار صحیح یک سیستم با بار متغیر تجویز کرد. در مورد دستگاه جوش ، تغییرات ولتاژ مجاز با حساسیت چشم انسان در مقابل تغییرات نور به عنوان تابعی از فرکانس ، نسبت معکوس دارد.

مشخصات یک جبران کننده بار

پارامترها و فاکتورهائی که بایستی در تعریف یک جبران کننده بار در نظر گرفت ، در لیست زیر به طور اجمال آمده است. منظور ارائه لیست کامل نیست بلکه هدف ارائه یک ایده از نوع عملی جبران کننده ودر نظر گرفتن ملاحظات مهم است.

۱- حداکثر توان راکتیو پیوسته مورد لزوم که بایستی جذب یا تولید گردد.

۲- مقدار نامی اضافه[۱] بار و مدت زمان آن

۳- ولتاژ نامی و حدود ولتاژ که مقدار نامی توان راکتیو نبایستی از آن حدود تجاوز نماید.

۴- فرکانس و تغییرات آن[۲]

۵- دقت لازم در تنظیم ولتاژ

۶- زمان پاسخ[۳] جبران کننده در مقابل یک اغتشاش معین۳

۷- نیازمندیهای کنترل ویژه

۸- حفاظت جبران کننده و هماهنگی آن با حفاظت سیستم و در نظر گرفتن محدودیت توان راکتیو در صورت لزوم

۹- حداکثر اعوجاج ناشی از هارمونیک[۴] با در نظر گرفتن جبران کننده

۱۰- اقدامات مربوط به انرژی دار کردن و اقدامات احتیاطی

۱۱- نگهداری[۵] ، قطعات یدکی ، پیش بینی برای توسعه و آرایش جدید سیستم در آینده

۱۲- عوامل محیطی ، سطح نویز[۶] ، نصب تاسیسات در محیط باز یا بسته ، درجه حرارت ، رطوبت ، آلودگی هوا ، باد و عوامل زلزله ، نشتی در ترانسفورماتورها ، خازنها ، سیستم های خنک کننده .

۱۳- رفتار و عملکرد در معرض ولتاژ تغذیه نامتعادل و یا بارهای نامتعادل

۱۴- نیازمندیهای کابل کشی وطرح بندی و آرایش اجزاء[۷] ، قابل دسترسی بودن ، محصور بودن ، زمین کردن

۱۵- قابلیت اعتماد و خارج از سرویس (یدکی) بودن اجزاء

اهميت کنترل توان راکتيو

كنترل توان راكتيو بدلايل متعددي كه تعدادي از آنها به اختصار در اينجا ذكر مي شود ، اهميت روز افزون يافته است . دليل اول اينكه با توجه به قيمت سوخت ، نياز به بهر ه برداري بهينه از سيستم هاي قدرت افزايش يافته است . براي توزيع يك مقدار معين توان ، با به حداقل رساندن پخش توان راكتيو كل ، تلفات كاهش مي يابد . اين اصل مي تواند در شكل ساده يك خارن اصلاح كننده ضريب توان، يك بار اندوكتيو و يا در قالب الگوريتم هاي پيشرفته كه در يك شبكه بزر گ به كار م يروند و توسط كامپيوتر كنترل مي شوند، در سراسر سيستم اعمال گردد . دليل دوم اينكه بواسطه ميزان بالاي نرخ سود عمومًا و مشكلات مربوط به حريم خطوط انتقال در مواردي خاص ، از توسعه و احداث شبكه هاي انتقال حتي الامكان جلوگيري ميشود . در موارد متعددي سعي شده است با استفاده از وسايل كنترل توان راكتيو و بهبود پايداري ، ميزان توان انتقالي خطوط موجود را افزايش داد . دليل سوم اينكه ، بهر ه برداري ازمنابع آبي ونيروگاهها توسعه يافته است و علي رغم توسعه تكنولوژي انتقال DC  در بسياري از اينطرح ها انتقال AC ترجيح داده شده است.

مسائل پايداري و كنترل ولتاژ به مسائل كنترل توان راكتيو ارتباط داشته و راه حلهاي زيادي ارائه گرديده است كه از كاربرد راكتورها و خازنهاي موازي شروع و تا خازنهاي سري ، كندانسورهاي سنكرون و جبران كننده هاي استاتيكي جديد ادامه مي يابد . دليل چهارم اينكه ، بواسطه مصرف روزافزون وسايل الكترونيكي (بخصوص كامپيوتر و تلويزيون رنگي ) و همچنين رشد صنايع با فرايند پيوسته ، نياز به داشتن تغذيه با كيفيت بالا افزايش يافته است . كاهش ولتاژ يا فركانس اثرات نامطلوبي را بر روي چنين بارهايي اعمال مي كند و قطع تغذيه مي تواند خيلي صدمه آور و پرهزينه باشد.كنترل توان راكتيو يك ابزار اساسي در حفظ كيفيت تغذيه مي باشد ، بخصوص براي جلوگيري از اغتشاشات ولتاژ كه از عمومي ترين نوع اغتشاش مي باشد . انواع معين از بارهاي صنعتي ، از آن جمله كوره هاي الكتريكي ، دستگاههاي حفاري و دستگاههاي جوشكاري با دريافت توان اكتيو و راكتيو از سيستم تغذيه تغييرات سريع و وسيعي را بر آن تحميل مي نمايد و اغلب لازم است كه با بكار گرفتن وسايل تثبيت كننده ولتاژ نظير جبران كننده هاي توان راكتيو استاتيكي اين تغييرات را كاهش داد و دليل پنجم اينكه ، با توسعه و احداث خطوط انتقالDCكنترل توان راكتيو درطرفACمبدلها ضرورت پيدا كرد تا بدين وسيله ولتاژ تثبيت گرديده وبه عمل كموتاسيون مبدل مساعدت گردد .

تئوری اساسی جبران

اصلاح ضريب توان و تنظيم ولتاژ در سيستم تك فاز

تئوري جبران بايستي در وهله اول ارتباط بين سيستم تغذيه ، بار و جبران كننده را توضيح دهد سيستم تغذيه ، بار وجبران كننده را مي توان به روشهاي مختلف مشخص و مدل كرد . بنابراين سيستم تغذيه را مي توان بصورت مدار معادل تونن با ولتاژ مدار باز همراه با امپدانس سري و جريانش و يا همراه با توان واقعي و توان راكتيوش (يا ضريب توان ) مدل كرد . جبران كننده را مي توان بصورت امپدانس متغير يا منبع جريان راكتيو متغير و يا منبع توان راكتيو متغير مدل كرد . انتخاب مدل براي هر يك از اجزاء و بر حسب نيازمنديها تغيير ميكند . البته مدلهاي متفاوت براي يك جزء اساسًا با هم معادل بوده و قابل تبديل به يكديگر مي باشند .

تئوري جبران ابتدا براي شرايط سكون و يا نزديك به سكون كه دلالت بر اين دارند كه مشخصات سيستم و بار يا ثابت و يا تغييرات كند دارند ( طوري كه فازور را مي توان بكار برد ) ، ارائه مي شود . با اين فرض تحليل و بررسي فوق العاده آسان مي شود . در اغلب موارد عملي معادلات فازور يا معادلات شبه سكون براي معين كردن مقدار نامي و مشخصه هاي خارجي جبران كننده كفايت ميكند . براي آن دسته از باركه توان واقعي و توان راكتيوآنها سريع تغيير مي نمايد (مثل كوره هاي الكتريكي ) ، معادلات فازور قابل قبول نخواهد بود و بايستي روش تحليل خاصي را بكار برد .

ضرورت جبران راكتيو قابل تنظيم

نياز به جبران توان راكتيو قابل تنظيم را ميتوان به سه طبقه زير تقسي مبندي كرد:

۱ – نياز به حفظ پايداري ماشين هاي سنكرون  خواهيم ديد كه كنترل ولتاژ به وسيله جبران توان راكتيو ، در اختلال اغتشاش كه منجر به تغييرات سريع در زاويه روتور ماشين هاي سنكرون مي گردد ، اثر مثبتي در پايداري سيستم دارد . پايداري گذرا و پايداري ديناميكي سيستم هر دو تقويت مي گردند . حتي اين امكان وجود دارد كه در هنگام وقوع خطا و يا ساير اغتشاشات فاحش ، با استفاده از جبران كننده ها ولتاژ ها را براي چندين ثانيه از محدوده مقادير نامي ماندگارشان خارج ساخت و به اين ترتيب پايداري سيستم را باز هم افزايش داد.

٢ – ضرورت كنترل ولتاژ و نگهداري آن در محدوده قابل قبول حول مقدار مطلوب ماندگار به منظور

فراهم آوردن كيفيت سرويس به بارهاي مصرفي به دنبال وقوع تغييرات ناگهاني در بار و يا در پيكربندي شبكه بواسطه عمل كليد ز ني ، لازم است كه در فاصله زماني كوتاه چند سيكل فركانس پايه عمل تصحيح ولتاژ انجام گيرد . براي ساير تغييرات ولتاژ تصحيح ولتاژ در فاصله چند ثانيه كفايت مي كند . اين تغييرات ولتاژ ، حتي اگر موقتي باشد اگر چنان كه كنترل نگردد منجر به قطع و يا وارد آمدن خسارت به موسسه و يا وسايل مصرف كنندگان برق ميگردد. حتي تغييرات ولتاژ ، مخصوصًا تغييراتي كه منجر به چشمك زدن لامپ ميگردند اغلب قابل اعتراض هستند.

٣ – نياز به تنظيم پروفايل ولتاژ در شبكه به منظور جلوگيري از عبور توان راكتيو غير ضروري از خطوط

انتقال انرژي ‐ به اين منظور با استفاده از جبران توان راكتيو ميتوان تلفات انتقال را به حداقل رساند . درحالي كه جبران توان راكتيو بايستي تنظيم شود و يا متناوبا” تغيير نمايد تا اينكه تلفات در حداقل قرارگيرد ، اين تنظيم ميتواند ندرتًا در چنددقيقه انجام گيرد تا تغيير مطلوب را ايجاد نمايد.

با توجه به اينکه جبران کننده های توان راکتيو اعم از پسيو و اکتيو ، نقش مهمی را در سيستمهای انتقال و توزيع بر عهده دارند لذا در اين فصل اين جبران کننده ها از يکديگر تميز داده شده و به تشريح انواع جبران کننده های پسيو پرداخته و کاربردشان در سيستمهای توزيع ، انتقال و سيستمهای انتقالEHVذکرشده است . در ادامه بحث به بررسی انواع جبران کننده های اکتيو و کندانسور سنکرون پرداخته و بعد از ذکر موارد استعمال اين جبران کننده ها ، انواع اصلی جبران کننده های استاتيکی بيان شده است و در آخر مزايا و معايب انواع وسايل جبران کننده در سيستم انتقال به صورت جدول آورده شده است.

جبران كننده هاي پسيو

مفيد است كه جبران كنند ههاي پسيو از جبران كنند ههاي اكتيو تميز داده شوند . جبران كننده هاي پسيو شامل خازنها و راكتورهاي موازي ، خازنهاي سري مي باشند . اين وسايل جبران كننده ممكن است بطور دائم در مدار قرار گيرند و يا به مدار سوئيچ شوند ، اما عمومًا قادر به تغييرات پيوسته ( بدون پله ) نخواهند بود . اينها با تغيير دادن كاپاسيتانس و ا ندوكتانس طبيعي كار ميكنند و كارشان اساسا” استاتيك مي باشد . قطع نظر از عمل سوئيچينگ ، غير قابل كنترل مي باشند جبران كننده هاي پسيو فقط براي جبران امپدانس ضربه اي و جبران طول خط به كار برده مي شوند به عنوان مثال ، راكتورهاي موازي براي جبران اثرات خازن پخش شده  مخصوصًا براي محدود كردن افزايش ولتاژ ناشي از بي باري يا بار كم‐بكار برده ميشوند . امپدانس ضربه اي مجازيZ0 را افزايش وبار طبيعي مجازي ۰P را كاهش مي دهند . از خارنهاي موازي براي افزايش كاپاسيتانس در شرايط بار زياد ، استفاده مي شوند . اينها با توليد توان راكتيو موجب افزايش ولتاژ مي گردند . امپدانس ضربه اي مجازي را كاهش و بار طبيعي۰P را افزايش مي دهند .از خارنهاي سري در جبران طول خط استفاده مي گردد . معمولا خازنهاي سري لزومًا همراه با جبران سازي امپدانس ضربه اي بكار گرفته مي شوند و اين كار به كمك جبران كننده اكتيو عملي است .

جبران كننده هاي اكتيو معمولا جبران كننده هاي موازي هستند كه داراي اين خصيصه هستند كه قادرند

ولتاژ را در ترمينال خودشان ثابت نگه دارند . اين عمل را با توليد يا جذب مقدار صحيح مورد نياز توان راكتيو به منظور جبران تغييرات ولتاژ در نقطه اتصال ، انجام ميدهند . آنها معمولا قادرند تغييرات سريع و پيوسته ( بدون پله ) را فراهم نمايند . كنترل آنها ممكن است ذاتي نظير جبران كننده قابل اشباع و يا به وسيله يك سيستم كنترل نظير كندانسور سنكرون و جبران كنند ههاي تريستور كنترل ، انجام گيرد .

جبران كننده هاي اكتيو در جبران امپدانس ضربه اي يا جبران با تقسيم بندي خط بكار برده مي شوند . در روش جبران ۰Z اين جبران كننده ها قادرند تمامي نقشي كه خارنها و راكتورهاي موازي ثابت دارند راايفا نموده و علا وه بر اين از امتياز قابليت تغيير پيوسته و پاسخ سريع نيز برخوردار باشند . در جبران با تقسيم بندي خط ، مسئله اساسا متفاوت است چه در آن تنها مي توان ازجبران كننده هاي اكتيو كه قادرند به تغييرات كوچك ولتاژ يا توان پاسخ سريع بدهند و رفتار ديناميكي دارند ، استفاده كرد . تمامي جبران كننده ها به جز راكتور قابل اشباع قادرند همچنين به عنوان جبران كنند ههاي پسيو عمل نمايندكنترل سطوح ولتاژ از طريق كنترل توليد وجذب توان راكتيو در تمام سطوح ، در سيستم عملي مي شود .

واحدهاي توليد ، وسيله اصلي كنترل ولتاژ هستند . تنظيم كننده هاي خودكار ولتاژ جريان تحريك را به

منظور حفظ سطح برنامه ريزي شده اي از ولتاژ در تمام پايانه هاي ژنراتورها ، كنترل مي نمايند . معمولا به منظور كنترل ولتاژ در سرتاسر سيستم ، وسايل اضافي مورد نياز است . وسايل مورد استفاده براي اين هدف را ميتوان به صورت زير طبقه بندي كرد:

الف ) منابع يا مخازن توان راكتيو از قبيل خازنهاي شنت ، راكتورهاي شنت ، كندانسورهاي سنكرون وجبران گرهاي استاتيكي توان راكتيو(DSTATCOM,SVC)

ب ) جبران گرهاي راكتانس خط از قبيل خازنهاي سري

ج ) ترانسفورمرهاي تنظيم كننده از قبيل ترانسفورمرهاي داراي تغيير دهنده تپ و تقويت كننده ها .

خازنها و راكتورهاي شنت و خازنهاي سري ، جبران سازي غير فعال  را فراهم مي آورند اين وسايل يا به طور دائم به سيستم انتقال و توزيع متصل هستند و يا كليد زني مي شوند كه با تغيير دادن مشخص ههاي شبكه ، به كنترل ولتاژ كمك ميكنند

كندانسورهاي سنكرون(DSTATCOM-SVC)ها ، جبران سازي فعال را تامين مي كنند .توان راكتيو توليد شده يا جذبشده بوسيله آنها ، به طور خودكار تنظيم مي شوند بگونه اي كه ولتاژ شينهاي متصل به آنها حفظ شود . به همراه واحد هاي توليد ، اين وسايل ، ولتاژ را در نقا ط مشخصي از سيستم ، تثبيت مي كنند . ولتاژ در محلهاي ديگر سيستم ، با توجه به توانهاي انتقالي حقيقي و راكتيو از عناصر گوناگون مدار ( از جمله وسايل جبران سازي غير فعال) ، تعيين ميشود .

راكتورهاي شنت

راكتورهاي شنت به منظور جبران سازي تاثير خازني خط ، بخصوص براي محدود كردن افزايش ولتاژ

در حالت مدار باز و يا بار كم ، بكار مي روند . اين وسايل معمولا براي خطوط هوايي فشار بسيارقوي(EHV) كه طولاني تر از ٢٠٠ کيلومتر باشند ، ضروري هستند . اگر خط هوايي كوتاهتر از ، يك سيستم ضعيف ( ظرفيت كم اتصال كوتاه ) تغذيه شود ( شكل ۴-۱ ) ممكن است باز به راكتورهاي شنت نياز باشد.

زماني كه انتهاي دور خط باز شود ، جريان خازني خط كه از راكتانس بالاي اندوكتانس منبع(XS) عبورمي كند ، باعث افزايشي در ولتاژ طرف فرستنده خط(ES) خواهد شد . تاثير فرانتي ولتاژ طرف گيرنده(ER) را باز هم افزايش خواهد داد

بايد راكتور شنتي با اندازه كافي بطور دائم به خط متصل باشد تا اضافه ولتاژهاي موقتي فركانس اصلي رابه حدود pu 5/1 براي دوره اي كمتر از يك ثانيه ، محدود نمايد چنين راكتورهاي متصل به خط همچنين اضافه ولتاژهائي را كه در زمان انرژ ي دار كردن خطوط پيش مي آيد(اضافه ولتاژهاي گذرا در اثر كليد زني ) ، محدود مي كند . مي توان راكتورهاي اضافي شنت را كه براي حفظ مقدار عادي ولتاژ ، درحالت بار كم مورد نياز هستند ، مطابق با شكل-۱ ۵ به شينEHVو يا مطابق با شكل-۱ ۶ به سيم پيچ ثالثيه ترانسفورمرهاي مجاور متصل كرد.

ممكن است لازم شود در حالت بار گذاري شديد ، بعضي از راكتورها از مدار خارج شوند . اين كار با استفاده از كليد زني راكتورهاي داراي كليد عملي مي شود .البته براي خطوط كوتاهتري كه از سيستمهاي قوي تغذيه ميشوند ، الزاما نيازي نيست كه از راكتورهايي كه به طور دائم به خط متصل هستند ، استفاده شود . در چنين حالاتي ، ممكن است تمام راكتورهاي مورد استفاده ، قابل كليد زني باشد و به سيم پيچهاي ثالثية ترانسفورمرها يا شين EHVمتصل باشند . در بعضي كاربردها ، همچنان كه در شكل-۱ ۷ نشان داده شده است ، براي صدور اجا زه تغيير مقدار راكتانس ، از راكتورهاي داراي تپ با تسهيلات كنترل تغيير تپ ولتاژدار ، استفاده شده است.

خازنهاي شنت

خازنهاي شنت ، توان راكتيو تغذيه مي كنند و ولتاژهاي محلي را افزايش مي دهند . آنها در سرتاسر

سيستم استفاده مي شوند و در انداز ه هاي بسيار گوناگوني به كار مي روند. خازنهاي شنت ابتدا در اواسط دهة١٩١٠ميلادي براي تصحيح ضريب توان بكار گرفته شدند . درخازنهاي اوليه از روغن به عنوان عايق استفاده مي كردند . به علت اندازه بزرگ و وزن و هزينه سنگين ، استفاده از آنها محدود بود . در دهة ١٩٣٠ ميلادي ، پيدايش مواد عايقي ارزانتر و ديگر اصلاحات در ساختمان خازنها ، كاهش فراواني در قيمت و اندازه آنها ايجاد كرد . از اواخر ١٩٣٠ ميلادي ، استفاده از خازنهاي شنت به طور محسوسي افزايش يافت . امروزه اين وسايل ، منابعي بسيار اقتصادي براي توليد توان راكتيو هستند . محاسن عمده خازنهاي شنت ، هزينه كم آنها و قابليت انعطاف در نصب و بهره برداري است . آنها مي توانند در نقاط مختلف سيستم به سهولت بكار روند و بنابراين به بازده انتقال و توزيع توان كمك كنند . اما عيب عمده آنها اين است كه خروجي توان راكتيو توليدي، متناسب با مجذور ولتاژ است . در نتيجه ، در ولتاژ هاي كم ( كه احتمالا بيشترين نياز به آنهاست ) خروجي توان راكتيو آنها كاهش مي يابد .

كاربرد در سيستمهاي توزيع

درسيستمهاي توزيع ، براي تصحيح ضريب توان و كنترل ولتاژ فيدر ، به طور وسيع از خازنهاي شنت استفاده مي شود . معمولا خازنهاي شنت به طور خودكار و به كمك وسايلي كه به ساعتهاي زماني ساده يا رله هاي حساس به ولتاژ يا جريان عكس العمل نشان ميدهند ، كليد زني ميشوند. هدف از تصحيح ضريب توان آن است كه به جاي تامين توان راكتيو از منابع دور ، از نقطه اي نزديك به مصرف ، آنها را تهيه كرد . اغلب بارها ، توان راكتيو جذب مي نمايند يعني داراي ضريب توان پس فاز هستند .

كاربرد در سيستم انتقال

خازنهاي شنت براي جبرانسازي تلفاتXIدر سيستمهاي انتقال و براي حصول اطمينان از اينكه سطوح ولتاژ در شرايط بار گذاري شديد در سطوح مطلوب حفظ ميشود ، بكار م يروند . همچنانكه در شكل ۹نشان داده شده ، مجموع ههاي خازني با اندازه مناسب يا مستقيمًا به شين فشار قوي وصل ميشوند و يا به سيم پيچ ثالثية ترانسفورمر اصلي، متصل مي گردند . و به طور خودكار به وسيله رله اي ولتاژي يا به طور دستي كليد زني می شوند . كليد زني مجموعه هاي خازني وسيلة مناسبي را براي كنترل ولتاژهاي سيستم انتقال فراهم مي آورد . معمولا اين فرايند در سرتاسر سيستم انتقال توزيع مي شود . به گونه اي كه تلفات و افتهاي ولتاژ حداقل شود . مطالعات مشروح پخش بار انجام میشود ، تا به منظور برآوردن معيارهاي طراحي سيستم كه افت ولتاژ مجاز حداكثر را به دنبال بروز اغتشاشهاي معيني ، مشخص مي كند ، اندازه و محل مجموعه هاي خازني تعيين شود

خازنهاي سري

خازنهاي سري به منظور جبرانسازي راكتانس اندوكتيو خط به طورسري باهاديهاي خط قرار مي گيرند . اين موضوع باعث مي شود كه راكتانس انتقالي بين شينهايي كه خط به آنها متصل است ، كاهش و توان حداكثري كه مي تواند انتقال يابد ، افزايش و تلفات موثر تو ان راكتيو(۲XI) نيز كاهش يابد . گرچه خازنهاي سري معمولا براي كنترل ولتاژ نصب نمي شوند اما به كنترل اصلاح شده ولتاژ و تعادل توان راكتيو كمك مي نمايند . توان راكتيو توليدي بوسيله يك خازن سري با افزايش انتقال توان افزايش مي يابد. از اين نظر ، خازن سري ، افزاري خود تنظيم است

كاربرد درفيدر هاي توزيع

از دهة ١٩٣٠ ميلادي ، از خازنهاي سري براي اصلاح تنظيم ولتاژ فيدرهاي توزيع و صنعتي استفاده شده است . دستگاههاي جوش  و كوره هاي قوسي از نمونه بارهايي هستند كه داراي ضريب توان کم و تقاضاي متناوب هستند . خازن سري نه تنها افت ولتاژ را در حالت ماندگار كاهش مي دهد بلكه به طور تقريبا لحظه اي به تغييرات در جريان بار ، عكس العمل نشان مي دهد . خازن سري با كاهش امپدانس بين منبع عمده توان و بار در حال تغيير ، در حل مسائل چشمك زني وسايل روشنايي نيز موثر است . خود تحريكي موتورها ي بزرگ القايي و سنكرون طي راه اندازي ؛ موتورممكن است به علت حالت تشديد ، در بخشي از سرعت سنكرون (زير سنكرون ) قفل شود . رايجترين راه حل ، اين است كه طي راه اندازي ، مقاومت مناسبي به طور موازي با خازن سري نصب شود .

فرورزنانس بين ترانسفورمرها و خازنهاي سري كه منجر به اضافه ولتاژهاي هارمونيكي مي شود . اين موضوع زماني كه يك ترانسفورمر بي بار ، انرژي دار شود يا زماني كه باري به طور ناگهاني جدا شود ، ممكن است اتفاق افتد .

به علت مسائل فوق و مشكلات حفاظت خازنها از جريانهاي خطاي سيستم ، در سيستم هاي نوين توزيع ، خازنهاي سري خيلي استفاده نمي شوند ، اما در سيستمهاي زير انتقال براي تغيير توزيع بار بين خطوط موازي و نيز به منظور اصلاح تنظيم ولتاژ بكار م يروند

كاربرد در سيستم انتقال EHV

به اين علت كه خازنهاي سري اجازه بارگذاري اقتصادي خطوط طولاني انتقال را فراهم مي آورند، كاربردآنها در انتقال EHV گسترش يافته است و به طور عمده به منظور اصلاح پايداري سيستم و كسب توزيع مطلوب بار بين خطوط موازي ، بكار رفت هاند.

هيچگاه جبران سازي كامل خط مورد توجه نيست .در جبران سازي ١٠٠ % ، راكتانس موثر خط صفر

خواهد بود و جريان خط و پخش بار به تغييرات در زواياي نسبي ولتاژهاي پايانه ، بسيار حساس است

بعلاوه ، مدار به صورت تشديد سري در فركانس اصلي خواهد بود . ضمنًا سطوح بالاي جبرا ن سازي پيچيدگي رلة حفاظتي و احتمال ظهور تشديد زير سنكرون را افزايش ميدهد . حد بالاي عملي در درجه جبران سازي سري ، حدود ٨٠ % است .

در عمل نمي توان خازن را به صورت واحدهاي كوچك در طول خط ، توزيع كرد . بنابراين خازنها

بصورت يكجا در چند نقطه در طول خط نصب مي شوند . استفاده از خازنهاي سري بصورت يكجا ،

منجر به نمايه غير يكنواخت ولتاژ مي شود . خازنهاي سري در پتانسيل خط كار مي كنند . از اين رو بايد آنها را از زمين عايق كرد . روش بسيار رايج اين است كه خازنها را بر روي سكوهايي كه از زمين عايق  است ، نصب مي كنند . راه ديگر آن است كه از مجموعه هاي خازني روزميني استفاده كرد كه در آن ، جعبه هاي خازني ، درون مخز نهايي كه با روغن ، عايق شده ، قرار م يگيرند .

ذيلا” ، بعضي ازملاحظات كليدي در كاربرد مجموعه هاي خازني سري بيان مي شود :

الف) افزايش ولتاژ ناشي از جريان راكتيو

هنگاميكه عبور جريان راكتيو خط) كه ممكن است طي نوسانهاي توان يا انتقال شديد توان رخ دهد (، شديد باشد ، امكان دارد افزايش ولتاژ در يك طرف خازن بيش از حد شود . اين موضوع ممكن است تنش غير قابل قبولي را بر تجهيزاتي كه در طرف مجموعه خازني كه ولتاژ شديد را تحمل مي نمايد ، تحميل كند . از اين رو بايد طراحي سيستم ، ولتاژ را به سطوح قابل قبول محدود نمايد يا اينكه بايد تجهيزات داراي ظرفيتي باشند كه بالاترين ولتاژي را كه ممكن است رخ دهد ، تحمل كنند .

ب) كنارگذاري و جاي گذاري مجدد

خازنهاي سري معمولا در معرض ولتاژي در حدود درجه تنظيم خط(يعني فقط درصدي از ولتاژ نامي ) هستند . اما اگر خط آنسوي خازن ، اتصال كوتاه شود ، ولتاژي در حدود ولتاژ خط ، در دو سر خازن پديدار خواهد شد . البته اقتصادي نيست كه خازن را براي اين ولتاژ طراحي كرد زيرا هم اندازه و هم قيمت خازن با مجذور ولتاژ افزايش مي يابد . بنابراين ، تمهيداتي انديشيده مي شود كه خازن در هنگام بروز خطا ، كنار گذر شود و بعد از رفع خطا ، جا گذاري مجدد گردد . سرعت جاگذاري مجدد ممكن است عامل مهمي در حفظ پايداري گذار ، باشد .

بطور معمولي ، كنارگذري بوسيله يك دهانه جرقه اي  عملي مي شود كه در دو سر مجموعه خازني يا هر بسته مجموعه خازني قراردارند . اما ، تمايل فعلي به استفاده از مقاوم تهاي غير خطي از جنس اكسيد روي است كه اين حسن را دارد كه در عمل ، جاگذاري مجدد بطور لحظه اي صورت مي گيرد .

جبران کننده هاي اکتيو

موارد استعمال جبران كننده ها

اين وسايل جبران كننده در طبقه جبران كننده هاي اكتيو قرار مي گيرند . استاتيك به اين معناست كه بر خلاف كندانسورهاي سنكرون ، داراي قسمت متحرك نمي باشند . اين نوع جبران كنند ه ها در جبران امپدانس ضربه اي و جبران با تقسيم بندي خط در خطوط ولتاژ بالا ، و طويل بكار برده مي شوند . بعلاوه كاربردهاي متنوعي در زمينه جبران بار دارند . كاربردهاي آنها در جدول ٢ ليست شده است . عناوين اصلي در جدول ۱- ٢مربوط به نيازمنديهاي اساسي براي عملكرد سيستمهاي قدرت AC مي باشند.كاربردهاي ديگري است كه در اين جدول نيامده است ليكن بسيار سودمند مي باشند از آن جمله كنترل ولتاژ AC در مجاورت ترمينال مبدل HVDC به حداقل رساندن تلفات سيستم با هماهنگي توان راكتيو و ميراكردن رزونانس زير سنكرون ، را مي توان نام برد . بعضي از انواع جبران كننده ها را مي توان براي محدود كردن اضافه ولتا ژهاي ديناميكي طراحي كرد .

 مشخصات جبران كنند ه هاي استاتيك

شكل ۱۱-۱جبران كننده استاتيك ايده ال را نشان مي دهد . يك جبران كننده ايده ال وسيله اي است كه قادر است كه توان راكتيو خود را به طور پيوسته تنظيم نموده و پاسخ آن سريع و بدون تاخير باشد و در يك رنج نامحدود ) پس فاز و پيش فاز ( عمل نمايد .از مهمترين مشخصه جبران كننده استاتيك اين است كه قادر است با تنظيم توان راكتيوي كه با سيستم تبادل مي نمايد ، ولتاژ را به طور قابل ملاحظه اي درترمينال خود ثابت نگه دارد . اين خاصيت ولتاژ  ثابت جبرا ن كننده اولين نيازمندي جبران موازي ديناميك يا جبران با تقسيم بندي خط را تشكيل مي دهد و به همين ميزان در كاهش چشمك زدن لامپ و تغييرات ولتاژ ناشي از بارهاي متغير ، از اهميت برخوردار است .

از مشخصه هاي مهم ديگر جبران كننده استاتيك ، سرعت پاسخ آن است . توان راكتيو جبران كننده

بايستي در پاسخ به تغييرات كوچك ولتاژ ترمينال ، با سرعت كافي تغيير نمايد . راجع به اينكه چه چيزي پاسخ با سرعت كافي را تشكيل مي دهد نمي توان قاعده كلي را بيان كرد . در سيستم هاي انتقال ثابت هاي زماني كه در برقراري مجدد سيستم به وضعيت پايدار ( پس از اغتشاش ) حكمفرماست ( يعني مدهاي سيستم يا مقادير خاص ) به همان ميزاني كه به سيستم قدرت  خارجي  بستگي  دارند به  جبرا ن كننده بستگي خواهند داشت وآنها همچنين با تغيير پيكربندي سيستم ، تغيير خواهند كرد . گرچه عمومًا يك پاسخ سريع مطلوب ما است ، اما امكان دارد كه عوامل ديگر ، پايداري سيستم را محدودكنند به طريقي كه جايي براي مشخص كردن جبران كننده با پاسخ سريع  به ميزاني كه از نظر تئوري امكا نپذير است  باقي نماند . در جبران بار ، كاهش چشمك زدن تنها با انواع جبرا نكننده ها با پاسخ خيلي سريع امكا نپذير است .

مشخصه كنترل معمولا يك شيب مثبت كوچكي دارد تا نقطه كار را  كه از تلاقي آن با خط بار سيستم

به دست مي آيد  تثبيت نمايد . جريان راكتيو جبران كننده در رژيم هاي پس فاز و پيش فاز توسط فاكتورهاي دخيل درطراحي جبرا نكننده وهمچنين دراصول كار آن ،محدود ميگردد.وهمچنين بر حسب ميزان تغيير جريان و ولتاژ ، مشخصه مي تواند از خط مستقيم منحرف شده و داراي گسستگي وتغيير شيب باشد.

انواع اصلي جبران كننده استاتيکی

شكلهاي۱- ۱۲ الي۱- ۱۴ دياگرام تك خطي انواع اصلي جبران كننده را نشان مي دهند . قبل از آنكه به بررسي تفصيلي هر يك بپردازيم چند وجه كلي را متذكر مي شويم . اول اينكه عمومًا خاز نهاي ثابت به موازات سوسپتانس قابل كنترل قرار مي گيرند . خازنهاي ثابت اغلب با راكتورهاي كوچك براي فركانسهاي هارمونيك كه ممكن است عدد صحيح يا غير صحيح باشند ، همنوا مي گردند . اين عمل همنوايي به منظور جذب هارمونيكهايي كه توسط سوسپتانس قابل كنترل (TCR يا SR) ايجاد مي شود و يا اجتناب از رزوناس هاي مزاحم ، انجام مي گيرد . خازنهاي ثابت موجب مي شوند كه خروجي راكتيو جبران كننده به سمت رژيم پيش فاز)توليد توان راكتيو ( سوق داده شود . وجه كلي ديگر در جبران كننده هاي اشكال۱- ٩ الي۱- ١١ ، بكار گرفتن ترانسفورماتور كاهنده است . ترانسفورماتورها هميشه وجود ندارد ليكن وقتي كه وجوددارد عملكرد و رفتار جبران كننده را به خصوص نسبت به هارمونيك ، تلفات و اضافه ولتاژ به طور قابل ملاحظه اي تحت تاثير قرار مي دهند .

خازنهاي موازي ثابت در بعضي مواقع به طرف فشار قوي اين ترانسفورماتور متصل مي شوند ، اما عمومًا در باس جبران كننده با ولتاژ متوسط ، به طور مشترك با عنصر كنترل شده قرار مي گيرند . گاهي جبران كننده به سيم پيچي سوم ترانسفورماتور موجود در شبكه متصل مي شود . در جبران كننده هاي از نوع TCR اتصال دادن خازنهاي موازي به طرف فشار قوي مستلزم ترانسفورماتور كاهنده بزرگتري است و اين امر تاثير نامطلوبي بر تلفات مي گذارد. عين همين مطلب در مورد جبران كننده نوع ترانسفورماتور تريستور كنترل (TCT) كه از TCR مشتق شده است ، صادق است . بالاخره ، تشابه موجود در اشكال (۱۱۱-)-(۱۹-)  كاملا مفهوم است . طرح پست و قرار گرفتن انواع جبران كننده ها مي تواند به طور متنوع تغيير نمايد . به عنوان مثال ، راكتور قابل اشباع از نظر ساختمان از نوع ترانسفورماتور است در صورتي كه كنترلر تريستور در جبران كننده هاي TSC و TCR از نظر فيزيكي از خازنها و راكتورهايشان جدا هستند و اغلب در يك ساختمان ساده براي حفاظت در مقابل جو ، نگاهداري مي شوند در جدول۱- ۴ مزايا و معايب انواع وسايل جبران کننده در سيستم انتقال آورده شده است

كندانسورهاي سنكرون

كندانسور سنكرون ماشين سنكروني است كه بدون محرك يا بار مكانيكي مي چرخد . با كنترل تحريك ،كندانسور مي تواند توان راكتيو را توليد يا جذب نمايد . به كمك تنظيم كننده ولتاژ مي توان خروجي توان راكتيو را به طور خودكار تنظيم كرد تا ولتاژ ثابت پايانه حفظ شود . به منظور تغذيه تلفات ، كندانسور مقدار كمي توان حقيقي از سيستم قدرت اخذ ميكند . از دهه ١٩٣٠ ميلادي كندانسورهاي سنكرون براي كنترل ولتاژ توان راكتيو در هر دو سطر انتقال و زيرانتقال استفاده شده اند . آنها اغلب به سيم پيچهاي ثالثيه ترانسفورمرها متصل مي شوند . كندانسورهاي سنكرون از زمرة جبرانگرهاي فعال شنت هستند اما به علت هزينه هاي بالاي خريد و بهره برداري ، بيشتر با جبرانگرهاي استاتيكي توان راكتيو كه در ادامه بحث خواهد آمد جايگزين شده اند . كاربردهاي اخير كندانسورهاي سنكرون به طور عمده د ر پست هاي كنورتور HVDC متصل به سيست مهاي ضعيف است . HVDC كندانسورهاي سنكرون به طور عمده د ر پست هاي كنورتور هنوز تعداد زيادي كندانسور سنكرون قديمي در حال كار وجود دارد كه به شكل وسايلي عالي براي كنترل ولتاژ و توان راكتيو عمل مي كنند.

كندانسورهاي سنكرون محاسن چندي نسبت به جبران گرهاي استاتيكي دارند . براي مثا ل به ظرفيت اتصال كوتاه سيستم كمك مي كنند و توليد توان راكتيو آنها از ولتاژ سيستم تاثير نمي پذيرد . طي نوسانهاي توان ) نوسانهاي الكترو مكانيكي ( ، تبادل انرژي جنبشي بين كندانسور سنكرون و سيستم قدرت وجود دارد . لذا هنگام بروز چنين نوسانهايي ، كندانسور سنكرون مي تواند مقدار قابل توجهي توان راكتيو )شايد دو برابر ظرفيت پيوسته آن ( را تامين نمايد . كندانسور داراي قابليت اضافه بار حدود ١٠ تا ٢٠ درصد براي بيشتر از ٣٠ دقيقه است . برخلاف ساير صورتهاي جبران سازي شنت ، كندانسور يك منبع داخلي ولتاژ دارد وبه شكل بهتري توا نايي مواجه با حالت ولتاژ كم سيستم را دارد

مقدمه ای بر کیفیت توان

کیفیت انرژی الکتریکی و یا (کیفیت قدرت) موضوعی است که به طور روز افزون برای مصرف کنندگان برق در تمام سطوح و کاربرد اهمیت پیدا می کند. تجهیزات حساس و بارهای غیر خطی، اکنون بطور وسیعی در محیط های صنعتی ، اقتصادی و خانگی مورد استفاده قرار می گیرند. نتیجتا اتفاقات موثر بر روی منبع الکتریسیته که قبلا برای شرکتهای برق منطقه ای و مصرف کننگان برق قابل قبول بودند ، اکنون غالبا از نقطه نظر مصرف کنندگان یک مساله یا مشکل عمده تلقی می شوند.

عبارت ” کیفیت قدرت و یا Power Quality ” در سالهای اخیر ، مورد استفاده خیلی از مصرف کننده گان صنعتی و اقتصادی برق قرار می گیرد ، در گذشته تجهیزات برقی غالبا
ساده و نتیجتاً پایدار بوده و نسبت به تغیرات کوچک منبع تغذیه حساس نبودند. اما در حال حاضر تجهیزاتی مورد استفاده می باشند، که نیاز به منبع تغذیه ای با کیفیت بالاتر دارند،نتیجتاً مصرف کننده ها ، نیاز به انرژی الکتریکی با کیفیت خوب دارند.

هر چند مسئولیت شرکت های برق منطقه ای در این خصوص کاملاً روشن است ، اما مصرف کننده گان انرژی الکتریکی نیز میبایستی نسبت به حفاظت بارهای حساس در مقابل اغتشاش برق اقدام نموده و وسایل حفاظتی بر روی آنها نصب نمایند.

راه حل های متعددی همچنین برای حل مربوط به کیفیت به انرژی الکتریکی موجود ، که بعضی برای اپراتورهای شبکه توزیع و تعدادی برای مصرف کننده ها طراحی شده اند. علاوه بر این تجهیزات پیچیده اندازه گیری کیفیت برق به سادگی در اختیار مصرف کننده های نهائی قرار دارند، که اطلاعات مربوط به سطح کیفیت انرژی الکتریکی را که دریافت یا مصرف می کنند در اختیار شان قرار می دهند.

امروزه توجه شرکتهای برق و مشترکین آنها به شکل روز افزونی به مسئله کیفیت انرژی الکتریکی معطوف شده است. واژه کیفیت برق در کشورهای صنعتی و در صنعت برق کاربرد فراوانی پیدا نموده است.مبحث فوق تعداد بسیار زیادی از اعوجاج های موجود در شبکه برق را پوشش می دهد . موضوعاتی که در مبحث کیفیت برق قرار می گیرند لزوماً مفاهیم تازه ای نیستند ، لیکن آنچه جدید است ، تلاش مهندسین برای جمع آوری این   مطلب و قرار دادن آنها در الگو ها مشخص می باشد. به عبارت دیگر نگاهی تازه به اعوجاح های موجود در سیستم های قدرت ، به منزله مطلب جدیدی خود را نشان داده است که کنکاش در آن یکی از مهمترین موارد در مطالعه سیستم های قدرت به شمار می آید. از سوی دیگر با توجه به وجود مشکلات زیاد ناشی از کیفیت  نا مطلوب برق ، استفاده  از  روشهای  مناسب جهت  بهبود آن امری ضروری به نظر

می رسد که نیاز به راه حل های مناسب و جدید را به همراه دارد. در نتیجه برای یافتن این راه حل ها ، لازم است درک بالایی از مسائل و کیفیت برق به وجود آید. این امر تنها زمانی امکان پذیر است که این مفاهیم به خوبی تعریف و مورد ارزیابی قرار گیرد.

۲-۱-۱ به طور کلی می توان دلایل زیر را برای توجه روز افزون به مبحث کیفیت برق ذکر نمود:

۱- حساسیت تجهیزات الکتریکی جدید نسبت به تغیرات کیفیت برق بیشتر شده است. بساری از وسایل الکتریکی جدید از کنترل کننده های میکرو پروسسوری و المان های الکترونیک قدرت استفاده می کنند و این تجهیزات به بسیاری از انواع اعوجاج های موجود در شبکه قدرت حساس می باشند. حساسیت این تجهیزات الکتریکی به نوبه خود به عملکرد نا مناسب تجهیزات منجر خواهد شد که با توجه به تعداد زیاد این وسایل به خصوص در مراکز صنعتی ، بیمارستانی ، آزمایشگاهی و مانند آنها مسایل خاصی به عنوان مثال می توان به تاثیر منفی عملکرد نامناسب تجهیزات کنترل کننده و حفاظتی در مراکز صنعتی اشاره نمود.

۲- اهمیت روز افزون بر بهبود راندمان کلی شبکه های قدرت ، باعث استفاده از وسایلی از قبیل محرکه های موتور با قابلیت تنظیم سرعت و نیز خازن های موازی برای بهبود ضریب قدرت شده است. به کمک این خازنها میزان تلفات شبکه کاهش می یابد.خازن ها مشخصه امپدانس – فرکانس شبه را کاهش می دهدو باعث ایجاد پدیده تشدید و در نتیجه تقویت اعوجاج به صورت گذرا ونیز افزایش سطح اعوجاج هارمونیکی در شبکه می شود.

از سوی دیگر وسایل کنترل کننده سرعت موتورها ، مقدار هارمونیک ها را در شب که قدرت بالا برده و این امر توجه افراد خبره را به تاثیر آینده این گونه وسایل روی توانهای سیستم برانگیخته است. به عبارت دیگر کاربرد وسایل و تجهیزات جدید که از نیازهای مبرم یک سیستم قدرت مدرن (هم از دیدگاه مشترکین و هم از دیدگاه شرکت های برق ) است خود عامل به وجود آمدن مشکلات جدیدی شده است که  نیاز  به  بررسی تاثیرات  متقابل این گونه  تجهیزات بر سیستم  و سیستم بر این گونه  تجهیزات را لازم

می سازد.

۳- افزایش روز افزون بر بهبود کلی سیستم قدرت ، موضوعاتی از قبیل قطع برق ، پایین بودن ولتاژ و پدیده های گذرای مربوط به کلید زنی مورد توجه مشترکین بیشتری قرار گرفته  و شرکت های برق را وادار می سازد که کیفیت برق تحویلی به مشترکین را بهتر می سازد. این بدان معناست که مشترکین مانند ، گذشته فقط به داشتن برق اکتفا نمی کنند بلکه برقی با کیفیت بالا مورد نظر آنها می باشد ، به نحوی که تمامی تجهیزات مدرن به کار گرفته شده به نحوه مطلوبی مورد استفاده قرار گیرد.

۴- اتصال شبکه ها به یکدیگر وتشکیل شبکه های بزرگتر موجب شده ، خرابی هر المان شبکه روی دیگر تجهیزات آن شبکه اثر نامطلوبی گذاشته و تبعات بعدی افزون تری را به همرا خواهد داشت . چون شبکه های قدرت ، شبکه های وسیعی هستند که به دلایل گوناگون از جمله کیفیت نا مناسب برق ، احتمال بروز اعوجاج در آنها وجود دارد. در نتیجه انتشار مشکلات ناشی از کیفیت نا مناسب برق در یک شبکه به هم پیوسته در هر لحظه امکان خواهد داشت.

۵- عدم وجود دستگاههای حفاظتی و هشدار دهنده مربوط به پایین بودن کیفیت برق نزد مشترکین و شرکت های برق باعث می شود که هم مشترکین و هم شرکتهای برق به دلیل معلوم نبودن حد و حدود دچار سوء تفاهم می گردند.

شرکت های برق به دو دلیل عمده به مشکلات فوق اهمیت نشان می دهند .

۱- از سویی با رفع این مشکلات میزان مشترکین آنها افزایش یافته

۲- از سوی دیگر استفاده از وسایل الکتریکی با راندمان بالا ، موجب کاهش توجه سرمایگذاری در مراکز تولید پست ها خواهد بود. نکته جالب این که ؛ تجهیزاتی که برای افزایش بهره وری به کار میروند ، اغلب اغلب در اثر قطع برق بیش از دستگاههای دیگر صدمه دیده وگاهی اوقات خود منشاء مشکلات معروف به مسایل کیفیت برق می گردند.

انگیزه اصلی پشت این دلایل ، افزایش بهره وری مشترکین می باشد. کارخانجات تولیدی خواستار ماشین های سریعتر ، با بهره وری و راندمان بیشتری هستند.

دلایل توجه به مسایل کیفیت برق

دلیل اصلی و نهایی توجه به کیفیت برق مسایل اقتصادی است . مسایل اقتصادی روی شرکت های برق ، مشترکین و تولید کننده های وسایل الکتریکی تاثیر فراوانی می گذارد. کیفیت برق می تواند تاثیر اقتصادی مستقیمی روی بسیاری از مصارف مشترکین به خصوص مشترکین صنعتی داشته باشد. اخیراً تاکید بسیاری روی پیشرفت صنایع با استفاده از دستگاههای مدرن و اتوماتیک صورت می گیرد. این وسایل معمولاً تجهیزاتی هستند که به صورت الکترونیکی کنترل شده در نتیجه نسبت به کیفیت برق حساس تر خواهند بود. بنابر این مصرف کننده های صنعتی به اعوجاح های جزئی موجود در شبکه قدرت بیشتر حساس شده اند. از سوی دیگر سرمایه ها و یا هزینه های زیادی در رابطه با این اعوجاج ها به هدر می رود.

به عنوان مثال قطع یک کلید در یک کارخانه صنعتی ، سبب از کار افتادن یک خط تولید و زیانهایی به بار خواهد آورد . به نحوی که جبران این زیان ها برای کارخانه های صنعتی به راحتی امکان پذیر نمی باشد. شرکت های برق نیز به موضوع کیفیت برق توجه خاصی مبذول می دارند. راضی کردن مشترک و جلب اعتماد او یک انگیزه قوی برای شرکت های برق است . مشترکین خانگی بطور مستقیم از تلفات اقتصادی زیان نخواهند دید، اما این مساله که مشترکین هنگامی که متوجه شوند شرکت های برق سرویس های نا مناسبی ارایه می دهند می تواند یک عامل قوی برای تهییج شرکت های برق جهت ارایه خدمات بهتر و تهیه تجهیزات باشد. به هر دلیل بسیاری از سازندگان وسایل الکتریکی و مشترکین صنعتی و خانگی نسبت به انواع اعوجاج های موجود در شبکه های قدرت نا آگاه بوده و لازم است که در مورد این مبحث و مسایل مربوطه به آن ، به این مشترکین آموزش لازم داده شود که این اصل یکی از اهداف کلی این استاندارد می باشد. با داشتن چنین استانداردی وظایف مشترکین های برق در کلیه موارد مشخص می گردد به نحوی که بتوان هر گونه اختلاف نظری را در این چارچوب مورد بررسی قرار داد و نتیجه قابل قبولی را نیز از آن گرفت.

تعریف کیفیت برق

در مراجع مختلف تعاریف کاملاً متفاوتی برای واژه کیفیت برق وجود دارد . برای مثال شرکت های برق ممکن است واژه کیفیت برق را مترادف با کلمه عدم قطعی برق فرض نموده و با استفاده از آمارهای موجود نشان دهند که میزان قطعی برق بسیار کم بوده است . در عوض سازندگان وسایل الکتریکی ممکن است تعریف دیگری مانند ” مشخصاتی از شبکه قدرت که توانایی کارکرد مناسب را برای تجهیزات مهیا سازند.” . بری واژه کیفیت برق ارایه دهند ، این تعاریف می توانند برای تجهیزات مختلف و سازنده های گوناگون بسیار متفاوت باشند. به هر حال نقطه نظر مشترکین در مسئله کیفیت برق بسیار اهمیت داشته و از اولویت اول برخور دار است . بنا براین لازم است که قبل از ورود به مباحث اصلی تعریف مشخصی از واژه کیفیت برق به دست آید تا بتوان بر اساس این تعریف به ارزیابی کیفیت برق پرداخت در این استاندارد تعریف زیر برای واژه کیفیت برق بکار گرفته شده است.

نوسان ولتاژ (فلیکر)

نوسان ولتاژ اغلب خود را بصورت سوسوزدن لامپها نشان می دهد . از عوامل اصلی تولید این پدیده بارهای صنعتی ، ماشین های جوشکاری ، کارخانه نورد آهن و کوره های قوس الکتریک می باشد.نوسان ولتاژ می تواند نور خروجی لامپ های رشته ای را به مقدار زیادی کاهش دهد.ولی در مورد نور لامپ های گازی ( تخلیه ای) تاثیر کمتری را از خود نشان می دهد . علاوه بر این نوسان ولتاژ می تواند روی گیرنده های تلویزیونی ، وسایل کنترل الکترونیکی و کامپیوتر ها نیز تاثیر بگذارد.

هارمونیک ها

هارمونیک ها ، ولتاژ ها یا جریان های سینوسی هستند که فرکانس آنها مضربی صحیح از فرکانس نامی شبکه است.هارمونیک ها به دلیل وجود مشخصه غیر خطی بار های مشترکین و تجهیزات شبکه ایجاد می گردند . سطح اعوجاجی هارمونیکی توسط طیف کامل هارمونیکی شکل موج ، توصیف شده که در آن هر مولفه هارمونیکی به شکل مجزا با دامنه و زاویه فاز خود مشخص می گردد.جریان های هارمونیکی طزریقی به شبکه قدرت ناشی از برخی بارهای مشترکین ، می توانند موجب اعوجاج هارمونیکی ولتاژ شبکه شوند. این جریان ها و ولتاژ های هارمونیکی سبب اضافه حرارت در تجهیزات ، ترانسفورماتور ها و هادی های حامل جریان و عملکرد نامناسب وسایل حفاظتی (مثل فیوز ها) می شوند. همچنین ممکن است تشدید هارمونیکی بوجود آورند که می تواند موجب خرابی و صدمه دیدگی تجهیزات مشترک و شرکت برق گردد.

هارمونیک های میانی

هارمونیک های میانی ولتاژ ها ویا جریان سینوسی هستند که فرکانس آنها مضرب صحیحی از فرکانس اصلی نیست .هامونیک های میانی می توانند در شبکه های با سطوح مختلف ولتاژ ظاهر شود . منبع اصلی تولید آنها مبدل های فرکانسی ، برخی یکسو کننده ها ، موتورهای القایی و کوره های القایی هستند  سیگنال های مخابراتی که از طریق خطوط انتقال نیرو انتقال می یابند(PLC)، نیز می توانند به نوعی هارمونیک میانی در نظر گرفته شوند. هارمونیک های میانی در گیرنده های ریپل کنترل تاثیر نامناسبی میگذارند و همچنین اثراتی در موتور های القایی و کوره های قوس الکتریکی دارند.

عدم تعادل ولتاژ

عدم تعادل به شرایطی اطلاق می گردد که مقادیر ولتاژ سه فاز با یکدیگر متفاوت بوده ویا اختلاف زاویه ۱۲۰ درجه بین فاز ها وجود نداشته نباشد . درصد عده تعادل ولتاژ با نسبت اندازه مولفه توالی صفر ولتاژ به اندازه مولفه توالی مثبت آن مشخص گردد. منشاً اصلی ایجاد عدم تعادل ولتاژ ، وجود بار ها ی تک فاز در شبکه و توزیع غیر یکنواخت  آن ها روی سه فاز می باشد . از دلایل ایجاد عدم تعادل ولتاژ می تواند، سوختن فیوز یکی از فاز های سیستم تغذیه یا وجود کوره های القایی در بار مصرف کنندگان بزرگ باشد . عدم تعادل ولتاژ می تواند تاثیرات قابل ملاحظه ای در ژنراتورها بوجود آورد . همچنین این پدیده اثرات حرارتی نامناسبی را روی برخی تجهیزات شرکت برق و مشترکین ، مانند موتور ها و ترانسفورماتور ها ، ایجاد می نماید که ممکن است موجب صدمه دیدگی این تجهیزات شود.

تغییرات بلند مدت ولتاژ

تغییرات بلند مدت ولتاژ به هر گونه انحراف در مقدار موثر ولتاژ در فرکانس نامی اطلاق می گردد که برای مدت زمان بیشتر از یک دقیقه ادامه داشته باشد. تغییرات بلند مدت ولتاژ می تواند به صورت اضافه ولتاژ ، کاهش ولتاژ و قطعی بلند مدت با دوام رخ دهند.

اضافه ولتاژ بلند مدت

اضافه بلند مدت ولتاژ ممکن است سبب خرابی تجهیزات بخصوص تجهیزات الکترونیکی گردیده و باعث کاهش طول عمر کابل ها ، شینه، کلید، ماشین های گردان، لامپ ها و خازن ها شوند. اضافه ولتاژ بلند مدت ممکن اشت در مورد برخی رله های حفاظتی عملکرد های ناخواسته ای را به دنبال داشته باشد.

-۲کاهش ولتاژ بلند مدت

کاهش ولتاژ بلند مدت می تواند موجب عملکرد نا درست تجهیزات گردد. کنترل کننده های موتورها ممکن است تحت این شرایط از کار بیافتند. کاهش ولتاژ بلند مدت می تواند در موتور های القایی تلفات گرمایی را افزایش دهد. همچنین سرعت این موتورها نیز در اثر این شرایط تغییر می کند . وسایل الکترونیکی ممکن است در طی شرایط کاهش ولتاژ از مدار خارج شوند. کاهش ولتاز موجب کم شدن توان راکتیو خروجی در بانک های خازنی می شود. همچنین این شرایط روی سیستم های روشنایی نیز تاثیر خواهد گذاشت.

۳- قطعی های بلند مدت ( با دوام )

قطعی های بلند مدت (با دوام) می توانند به علل مختلف بوجود آیند . یکی از این علل می تواند ناشی از قطع کلید ها ، سوختن فیوز ها و غیره باشد. یک قطعی با دوام باعث خروج از مدار بار مشترک می گردد.البته این نوع قطعی روی تجهیزاتی که با UPS و یا وسایل ذخیره کننده انرژی محافظت می شوند تاثیری نخواهد گذاشت.

تغییرات کوتاه مدت ولتاژ

تغییرات کوتاه مدت ولتاژ به هر گونه انحراف در مقدار موثر ولتاژ فرکانس نامی اطلاق می گردد.که برای مدت یک دقیقه و یا کمتر از دقیقه باشد. تغییرات کوتاه مدت ولتاژ می تواند به صورت افتادگی ولتاژ ، برآمدگی ولتاژ و یا از دست رفتن کامل آن ( قطعی کوتاه مدت ) رخ دهد.

-۱ برآمدگی ولتاژ

برآمدگی ولتاژ ، افزایشی در ولتاژ موثر به اندازه ۱۰ تا ۸۰ درصد در فرکانس نامی بوده که مدت تداوم آن از ۱۰ میلی ثانیه ( نیم سیکل ) تا یک دقیقه باشد.

برآمدگی ولتاژ ممکن است سبب خرابی تجهیزات از جمله وسایل الکترونیکی ، محرکه های با قابلیت تنظیم سرعت ، کامپیوتر ها و کنترل کننده های الکترونیکی گردد. از طرف دیگر ، برآمدگی ولتاژ ممکن است روی عملکرد برخی از رله های حفاظتی نیز تاثیر بگذارد.

افتادگی ولتاژ (فلش ولتاژ)

فلش ولتاژ،کاهشی در دامنه ولتاژ موثر با طول دوره کوتاه مدت (۵/۰سیکل تا یک دقیقه) است که معمولا علت آن ایجاد اتصال کوتاه در شبکه ویا راه اندازی موتورهای بزرگ بوده و شرکت های برقی با مسائل مختلفی در خصوص آن مواجه می باشند.

دلایل متعددی برای بررسی فلش ولتاژ وجود دارد که از مهمترین دلایل می توان به وجود بارهای حساس در برخی از مشترکین اعم از مسکونی، تجاری و صنعتی اشاره نمود. وسایل مورد استفاده توسط مشترکین مانند کنترل کننده ها، محرکه های با قابلیت تنظیم سرعت، کامپیوتر ها و غیره به فلش ولتاژ  بسیار حساس هستند. حتی رله ها و کنتاکتورهایی که برای راه اندازی موترها استفاده می شوند نسبت به این پدیده حساسیت نشان می دهند. از سویی دیگر در اثر ایجاد هر گونه اشکال در شبکه، ممکن است حافظه کنترل کننده های کامپیوتری پاک شود. علاوه برآن فرایندهایی که توسط این کامپیوتر ها کنترل می شوند روز به روز پیچیده تر شده ودر نتیجه مدت  زمان بیشتری طول خواهد کشید که آن ها مجددا راه اندازی شوند، بنابراین وقوع فلش یا قطعی ولتاژ نسبت به گذشته تاثیر بیشتری خواهد داشت .

قبل از بررسی کامل فلش ولتاژلازم است تفاوت بین یک قطعی (فقدان کامل ولتاژ)  و فلش ولتاژ مشخص شود. قطعی زمانی اتفاق می افتد که وسیله ای حفاظتی، مدار تغذیه یک مشترک مشخص را قطع کند. چنین عملکردی در شبکه های برق هنگامی رخ می دهد که اتصال کوتاهی در شبکه اتفاق افتد . از طرف دیگر، در هنگام اتصال کوتاه ممکن است در محدوده وسیعی از شبکه قدرت، امکان ایجاد فلش ولتاژ وجود داشته باشد.ایجاد اتصال کوتاه در فیدر های موازی یا در شبکه انتقال باعث تولید فلش ولتاژ می گردد ولی نتیجه آن قطعی ولتاژ نخواهد بود و نتیجتاً امکان وقوع فلش ولتاژ بسیار بیش از قطعی ولتاژ خواهد بود.

دامنه و طول دوره زمانی دو مشخصه   اصلی فلش ولتاژ هستند. در این استاندارد دامنه فلش به معنی ولتاژ موثر به وجود آمده در اثر یک واقعه بوده که واحد آن بر حسب درصد یا پریونیت بیان می گردد. برای مثال دامنه فلش ۹۰ درصدی بدین معناست که ولتاژ ۱۰ درصد نسبت به مقدار نامی خود افت کرده است. طول دوره زمانی ولتاژ بستگی به مشخصه تجهیزات حفاظتی دارد.

اتصال کوتاه در شبکه می تواند در سیستم توزیع ودر سیستم انتقال رخ دهد. اتصالی های روی سیستم انتقالی می تواند روی مشترکین بیشتری تاثیر بگذارد. حتی مشترکین تا صدها کیلومتر دورتر از نقطه اتصالی نیز ممکن است فلش ولتاژ را تجربه کنند.

.اکثر خطاهای ایجاد شده در شبکه از نوعی خطاهای تک فاز به زمین است. اتصالی ها ی سه فاز شدیدتر بوده اما خیلی به ندرت اتفاق می افتند. خطاهای تک فاز به زمین در اثر شرایط محیطی مانند صاعقه باد ویخ  روی خطوط انتقال ،فوق توزیع و توزیع حاصل می شوند. حیوانات و فعالیتهایی مانند حمل و نقل وسایل در زیر خطوط انتقال نیز ممکن است موجب ایجاد خطا شود.

اگر چه شرکتهای برق از وقوع بسیاری از اتصالها جلوگیری می کنند ولی نمی توان به شکل کامل آن ها را حذف کنند. صاعقه معمولی ترین علت ایجاد اتصال کوتاه در روی خطوط هوایی انتقال فوق توزیع و توزیع است . صاعقه می تواند با برخورد مستقیم به هادی فاز ویا توسط برخورد به یک شی ء زمین شده مثل سیم گارد وسپس با ایجاد قوس برگشتی به سیم فاز موجب خطا شود. معمولا این گونه خطاها موقتی است .

همان طور که بیان گردید خطاهای تک فاز به زمین مرسوم ترین علت ایجاد فلش ولتاژ در یک مشترک است ولتاژ فاز اتصالی شده در نقطه اتصالی به سمت صفر می رود ولتاژ در پست و دیگر فیدرهای موازی بسته به فاصله نقطه تا محل خطا تغییر می کند . در شبکه های انتقال ،ولتاژ فاز اتصال کوتاه شده، در نقطه ای دور از آن وابسته به امپدانس کلی شبکه خواهد بود . به طور کلی دامنه فلش ولتاژ دریک محل مشخص بستگی به امپدانس سیستم، امپدانس خطا، نوع اتصال ترانسفورماتور و مقدار ولتاژ قبل از وقوع فلش دارد از طرف دیگر میزان تاثیر فلش وابسته به میزان حساسیت تجهیزات خواهد بود اکثر فلش های به وجود آمده در اثر اتصال کوتاه، دارای مشخصه مشابهی هستند. اتصالی معمولا هنگامی شروع می شود که ولتاژ بیش از تحمل عایقی شود چرا که قوس الکتریکی قبل از تماس فیزیکی آغاز می گردد.

این پدیده یک تغییر سریع ولتاژ را به همراه داشته و باعث ایجاد عدم تعادل ولتاژ نیز می شود. فلش ولتاژ نیز هنگامی خاتمه می یابد که وسایل رفع خطا جریان اتصالی را قطع کنند و این معمولا در نزدیکی صفر جریان اتصال کوتا ه خواهد بود و بنا بر این فلش ولتاژ با یک انتقال سریع از حالت دامنه کاهش یافته ولتاژ به دامنه عادی ولتاژ خاتمه می یابد.

شایان ذکر است که فلش ولتاژ یک پدیده آماری است و مشخصات آن بستگی به عوامل ایجاد اتصال کوتاه و نیز محل اتصال کوتاه دارد. بنابر این نمی توان سطوح مجازی برای فلش ولتاژ در شینه های مختلف ارائه نمود . از سویی با توجه با اینکه امکان هیچ گونه کنترلی بر محل اتصال کوتاه(که در دامنه فلش ولتاژ زیادی داشته)  وجود ندارد، لذا در این استاندارد به روشهای محاسبه فلش ولتاژ در یک سیستم قدرت و طریقه بررسی میزان تاثیر فلش ولتاژ بر تجهیزات پرداخته خواهد شد.

رابطه بین فلش ولتاژ و عملکرد تجهیزات

همچنانکه اشاره گردید فلش ولتاژ پدیده ای است که می تواند روی قابلیت اطمینان  مشترکین صنعتی تاثیر به سزایی داشته باشد. کنترل کننده های مدرن، فرآیند های صنعتی و محرکه های با قابلیت تنظیم سرعت نسبت به فلش های ولتاژ بسیار حساس هستند و وقوع فلش ممکن است حتی منجربه خروج از مدار یک فرآیند صنعتی  شود . توانایی در محاسبه و پیش بینی فلش ولتاژ یک فرصتی منحصر به فرد ایجاد می کند تا با استفاده از آن بتوان از وقوع بسیاری از مسایل و مشکلات جلوگیری نمود. مثلا می توان با کاهش دامنه یا طول دوره زمانی فلش ویا تعداد وقوع آن از بروز مشکلات اجتناب نمود. همچنین با تغییرات کوچکی در مشخصات تجهیزات داخلی مشترکین صنعتی می توان به طور قابل ملاحظه ای تعداد خروج از مدار تجهیزات، ناشی از فلش ولتاژ را کاهش داد . همانطورکه گفته شد دامنه و طول  دوره زمانی فلش دو مشخصه اساسی جهت محاسبه رفتار و عملکرد تجهیزات مختلف مشترکین است. در این قسمت ابتدا اطلاعات مربوط به فلش ولتاژ (دامنه و طول دوره زمانی) در یک منحنی رسم شده و سپس منحنی حساسیت تجهیزات روی همان منحنی کشیده  می شود . با استفاده از این روش می توان مستقیما تعداد قطعی های  حاصل از فلش ولتاژ در طول سال را برای یک تجهیز به خصوص به دست آورد.

علل ایجاد فلش ولتاژ

علت اصلی وقوع فلش ولتاژ اتصال کوتاه در شبکه می باشد. راه اندازی موتورها نیز می تواند موجب فلش ولتاژ شود ، اما به هر حال مدت زمان آن معمولا بیشتر از۳۰ سیکل بوده و دامنه فلش ولتاژ به وقوع پیوسته در اثر آنها کم خواهد بود. برخی از محققین تغییرات ولتاژ ایجاد شده در اثر راه اندازی موتورها را به عنوان فلیکر ولتاژ در نظر می گیرند. به هر حال این پدیده نیز می تواند به عنوان فلش ولتاژ در نظر گرفته شود بنا به آنچه گفته شد عامل اصلی ایجاد فلش ولتاژ در شبکه ، وقوع اتصال کوتاه در سیستم است . اتصال کوتاه می تواند در هر نقطه از شبکه و یا حتی در شبکه داخلی یک مشترک رخ دهد و تا زمانی که خطا توسط وسیله حفاظتی رفع شود فلش ولتاژ ادامه خواهد داشت این وسیله حفاظتی معمولا فیوز یا یک کلید خواهد بود. اگر عمل وصل مجدد توسط شرکت برق انجام گیرد شرایط فلش ولتاژ می تواند چندین بار نیز اتفاق افتد .

الف ۱-۱  فلش ولتاژ در اثر اتصال کوتاه شبکه ساده توزیع نشان داده شده در شکل۲ -۱ را در نظر بگیرید که شامل یک پست فوق توزیع ۳۰ مگا وات آمپری همراه با سه فیدر فشار متوسط می باشد. هر فیدر دارای یک کلید با رله های حفاظتی مربوطه بوده تا در هنگام وقوع خطا اتصالی را تشخیص داده و آنرا رفع کند در فیدر F1 ، نقطه C یک کارخانه صنعتی است که از طریق یک  ترانس نوزیع ۴۰۰ ولت تغذیه می شود .

نمودار پایینی در شکل-۲ ۱ مقدار ولتاژ موثر نقاط B و C را در زمان وقنوع خطا در نقطه A  روی فیدر F2  نشان می دهد . فرض شده است فیدر F2  از یک وصل کننده مجدد استتفاده می کند که می تواند باعث وقوع چند فلش ولتاژ برای یک خطای دایمی باشد در هنگام رفع خطا توسط کلید  کلیه بارهای روی F2 (شامل  B) دچار قطعی می گردد در حالی بارهای روی فیدر های F1 و F3  به حالت عادی باز می گردند . اگر دامنه ودوره زمانی فلش ولتاژ ، خارج از توانایی بارهای حساس باشد این بارها از مدار خارج می شوند فلش ها همچنین ممکن است  در اثر خطاهای تک فاز و یا دو فاز به وجود آیند که در این صورت دامنه فلش ولتاژ در فازهای مختلف با یکدیگر تفاوت خواهد داشت.

نقش ادوات FACTS در شبکه های توزیع

مشكلات موجوددر سيستم هاي قدرت رايج (فاصله ،پايداري و كنترل پذيري عبور توان)كه موجب بهره برداري نا مناسب مي گردد به همراه تاثير قابل ملاحظه جبرانگرهاي كنترل شده، منجر به ظهور جبرانگرهاي كنترل شده بوسيله تجهيزات الكترونيك قدرت تحت عنوان ادوات FACTS در اواخر دهه هفتاد ميلادي گرديد.اين ادوات از قبيل  TCR,TCPS,TCSC,SVCو اخيرا   SSSC UPFC,STATCOMدر حالتهاي مانا براي افزايش ظريت خطوط انتقال توان درحد ظرفيت حرارتي انها،كنترل انتقال توان،تثبيت سطح ولتاژ ودر حالت ديناميكي براي بهبود پايداري گذرا ونوسانات خفيف در سيستم هاي انتقال مورد بررسي و تحقيق قرار گرفته اند.

استفاده از اين ادوات در سيستمهاي توزيع بخاطر گستردگي ان و عدم نيازانها تا اين اواخر مد نظر نبوده است.با گسترش روز افزون دستگاههاي الكترونيكي و سيستمهاي كنترل در گستره وسيعي ازمصرف كنندگان،چه صنعتي و چه غير صنعتي ، انها را مواجه با پديده هاي مختفي نموده است كه تا قبل از ان چندان اهميتي برايشان قائل نبوده ند. توجه به اين پديده ها بيشتر بخا طر حساس بودن عملكرد تجهيزات الكترونيكي به انهاست. لذا مساله بالا بردن كيفيت توان و ارائه يك توان عاري از هر گونه اغتشاش،از خواسته هاي مصرف كنندگان كنوني است.براي بالا بردن كيفيت توان راه حلهاي متعددي وجود دارد كارامدترين انها بكار گيري ادوات FACTS  در سيستمهاي توزيع مي باشد.البته بايد به اين نكته توجه شودكه هر چند ازلحاظ ارايش فيزيكي همان ادوات FACTSدر سيستمهاي توزيع بكار برده مي شوند، ولي كاربرد و نحوه كنترل انها كاملا متفاوت از بكارگيري و كنترل ادوات FACTSدر سيستم هاي انتقال خواهد بود.لذا بكارگيري ادوات الكترونيك قدرت براي بهبود كيفيت توان در سيستم هاي توزيع تحت عنوان CUSTOM POWER معرفي مي شود.

 

فهرست اشکال

شکل ۱-۱ ………………………………………………………………………………………………………….. ۷

شکل ۱-۲…………………………………………………………………………………………………………. ۱۴

شکل۱-۳………………………………………………………………………………………………………….. ۱۸

شکل۱-۴………………………………………………………………………………………………………….. ۲۵

شکل ۱-۵ ………………………………………………………………………………………………………… ۲۵

شکل۱-۶ …………………………………………………………………………………………………………. ۲۶

شکل۱-۷………………………………………………………………………………………………………….. ۲۷

شکل۱-۸………………………………………………………………………………………………………….. ۳۰

شکل۱-۹ …………………………………………………………………………………………………………. ۳۰

شکل۱-۱۰……………………………………………………………………………………………………….. ۳۵

شکل ۱-۱۱ ……………………………………………………………………………………………………… ۳۶

شکل ۱-۱۲………………………………………………………………………………………………………. ۳۶

شکل ۱-۱۳………………………………………………………………………………………………………. ۳۹

شکل۱-۱۴……………………………………………………………………………………………………….. ۴۰

شکل۲-۱………………………………………………………………………………………………………….. ۵۵

شکل۳-۱ …………………………………………………………………………………………………………. ۶۵

شکل۳-۲………………………………………………………………………………………………………….. ۶۶

شکل۳-۳………………………………………………………………………………………………………….. ۶۶

شکل۳-۴………………………………………………………………………………………………………….. ۶۶

شکل۳-۵………………………………………………………………………………………………………….. ۶۷

شکل۳-۶………………………………………………………………………………………………………….. ۶۹

شکل۳-۷………………………………………………………………………………………………………….. ۷۲

شکل۳-۸………………………………………………………………………………………………………….. ۷۲

شکل۴-۱…………………………………………………………………………………………………………. ۱۲۶

شکل۴-۲…………………………………………………………………………………………………………. ۱۳۲

شکل۵-۱ ………………………………………………………………………………………………………… ۱۴۱

شکل۶-۱…………………………………………………………………………………………………………. ۱۵۴

شکل۶-۲…………………………………………………………………………………………………………. ۱۵۵

شکل۶-۳…………………………………………………………………………………………………………. ۱۵۶

شکل۶-۴…………………………………………………………………………………………………………. ۱۵۷

شکل۶-۵…………………………………………………………………………………………………………. ۱۶۰

فهرست جداول

عنوان ……………………………………………………………………………………………………………… صفحه

جدول۱-۱………………………………………………………………………………………………………….. ۹

جدول۱-۲…………………………………………………………………………………………………………. ۱۶

جدول۱-۳ ………………………………………………………………………………………………………… ۲۸

جدول۱-۴…………………………………………………………………………………………………………. ۳۴

جدول۱-۵…………………………………………………………………………………………………………. ۴۲

جدول۲-۱…………………………………………………………………………………………………………. ۵۷

جدول۲-۲…………………………………………………………………………………………………………. ۵۸

فصل اول :مقدمه

۱-۱- ضرورت جبران سازی…………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۲

۱-۲- اهداف در جبران بار ……………………………………………………………………………………………………………………………………….۲

۱-۳- جبران کننده ایده ال……………………………………………………………………………………………………………………………………….۴

۱-۴- بارهائیکه به جبران سازی نیاز دارند………………………………………………………………………………………………………………..۵

۱-۵- استاندارد های مورد قبول برای کیفیت تغذیه………………………………………………………………………………………………. ۷

۱-۶- مشخصات یک جبران کننده بار………………………………………………………………………………………………………………………۸

۱-۷- مفهوم توان راکتيو………………………………………………………………………………………………………………………………………….۱۰

۱-۸- اهميت کنترل توان راکتيو……………………………………………………………………………………………………………………………..۱۲

۱-۹- تئوری اساسی جبران………………………………………………………………………………………………………………………………………۱۳

۱۰-۱- ضریب توان و اصلاح آن……………………………………………………………………………………………………………………………….۱۳

۱-۱۱-تنظیم ولتاژ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۱۷

۱-۱۲- ضرورت جبران راكتيو قابل تنظيم………………………………………………………………………………………………………………۲۲

۱-۱۳- جبران كننده هاي پسيو………………………………………………………………………………………………………………………………۲۳

۱-۴-۱ راكتورهاي شنت…………………………………………………………………………………………………………………………………………..۲۴

۱-۵۱-خازنهاي شنت……………………………………………………………………………………………………………………………………………… ۲۷

۱-۱۶- كاربرد در سيستم انتقال………………………………………………………………………………………………………………………………۲۹

۱-۱۷- خازنهاي سري………………………………………………………………………………………………………………………………………………۳۱

۱-۸۱- كاربرد درفيدر هاي توزيع………………………………………………………………………………………………………………………….. ۳۱

۱-۱۹- كاربرد در سيستم انتقال EHV…………………………………………………………………………………………………………………31

۱-۲۰- جبران کننده هاي اکتيو……………………………………………………………………………………………………………………………..۳۵

۱-۲۱- مشخصات جبران كنند ه هاي استاتيك…………………………………………………………………………………………………… ۳۶

۱-۲۲- انواع اصلي جبران كننده استاتيکی……………………………………………………………………………………………………………..۳۸

۱-۲۳- كندانسورهاي سنكرون………………………………………………………………………………………………………………………………..۴۱

فصل دوم :آشنایی با کیفیت توان در شبکه های توزیع

۲-۱- مقدمه ای بر کیفیت توان…………………………………………………………………………………………………………………………… ۴۴

.۲-۲- تعریف کیفیت برق………………………………………………………………………………………………………………………………………..۴۷

۲-۳- اصطلاحات وتعاریف……………………………………………………………………………………………………………………………………….۴۸

۲-۴- پدیده های مهم و موثر در کیفیت برق…………………………………………………………………………………………………………۴۹

۲-۵- حدود مجاز پدیده های کیفیت برق و توصیه های اجرایی برای شرکت های برق …………………………………….۵۷

۲-۶ حد مجاز عدم تعادل جریان برای هر مشترک ………………………………………………………………………………………………۶۱

فصل سوم :نقش ادوات FACTS در شبکه های توزیع

۳-۱- ادوات FACTS…………………………………………………………………………………………………………………………………………..64

۳-۲- مزاياي ادوات FACTS……………………………………………………………………………………………………………………………..69

۳-۳- ادوات CUSTOM POWER…………………………………………………………………………………………………………….70

فصل چهارم : مطالعه و بررسی DSTATCOM

۴-۱-  جبران ساز استاتيكي توزيع DSTATCOM…………………………………………………………………………………114

۴-۲- بهبود کيفيت توان با استفاده از DSTATCOM و سيستم ذخيره انرژي…………………………… ۱۱۶

۴-۳-۴مناطق استفاده………………………………………………………………………………………………………………………………………..۱۱۷

۴-۴ جبرانسازي بار با DSTATCOM در شبکه هاي acضعيف………………………………………………………. ۱۸۷

۴-۵- ارزيابي راندمانDSTATCOM………………………………………………………………………………………………………..120

۴-۶-  DSTATCOM   براي منابع غير سخت………………………………………………………………………………………۱۲۲

۴-۷- مد استاندارد………………………………………………………………………………………………………………………………………….. ۱۲۵

۴-۸- تركيب كنترلرهاي سري و موازي………………………………………………………………………………………………………. ۱۲۹

۴-۹- نمونه هايي از كاربرد انواع بهينه سازهاي برق :………………………………………………………………………………..۱۳۲

فصل پنجم: شبیه سازی DSTATCOM  در یک شبکه توزیع نمونه

۵-۱-  مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….۱۳۷

۵-۲-  بررسی سیستم DSTATCOM………………………………………………………………………………………………………137

۵-۳- توصيف عملکرد   DStatcom…………………………………………………………………………………………………………..139

۵-۴-  مزايای DStatcom……………………………………………………………………………………………………………………………..142

۵-۵- شبیه سازی……………………………………………………………………………………………………………………………………………….۱۴۲

فصل ششم : نتیجه گیری و پیشنهادات با ارائه منحنی

۶-۱ مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..۱۵۰

۶-۲ نتایج شبیه سازی در شبکه توزیع:. …………………………………………………………………………………..۱۵۴

مراجع……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………۱۶۴

۱۷۰ص

۲۳- برق الکترونیک

برای دسترسی سریع به لیست پایان نامه های سایت و جستجو بین آنها در بالای همین صفحه به لینک لیست پایان نامه های موجود بروید.
نام محصول:   پروژه نقش DSTATCOM در شبکه های توزیع با شبیه سازی در یک شبکه نمونه
آدرس پست الکترونیکی بدون www و به شکل زیر وارد نمائید:
example@gmail.com
example1@yahoo.com
بجای example نام ایمیل خود را وارد میکنید
دانلود فایل بلافاصله پس از پرداخت آنلاین
امکان خرید با کلیه کارت های عضو شتاب
و همچنین فایل بصورت ورد قابل ویرایش می باشد
>> اگر به هر دلیلی پروژه، پایان نامه، تحقیقات مورد نظر را پیدا نکردید می توانید با پشتیبانی سایت تماس برقرار نمائید، در صورت موجود بودن برای شما ارسال می کنیم. <<